axrhstou.blogspot.gr

axrhstou.blogspot.gr

axrhstou.blogspot.gr

axrhstou.blogspot.gr

Κυριακή, 20 Μαΐου 2018

Οι Άγιοι Τόποι και οι άγιοι τρόποι!


Υπάρχει χάρις και ευλογία σε κάθε Άγιο Προσκύνημα, αλλά αυτή μπορεί να αντληθεί επίσης και σε έναν πιστό, που σωματικά δεν το κούνησε ρούπι από την Ενορία του


Του π. Αντώνιου Χρήστου

Αγαπητοί μου αναγνώστες, την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν έχουν περάσει ούτε 24 ώρες από τότε που επιστρέψαμε από το προσκύνημα, που διοργάνωσε η Ενορία στην οποία διακονούμε, στους Αγίους Τόπους το χρονικό διάστημα 10 με 15 Μαΐου. Όποιος έχει πάει έστω μία φορά σε αυτά τα μέρη που γεννήθηκε, μεγάλωσε, έδρασε, δίδαξε, θαυματούργησε, έπαθε, σταυρώθηκε, αναστήθηκε και αναλήφθηκε ο ίδιος ο Κύριος, συνειδητοποιεί ότι τελικά,συνειδητά ή ασυνείδητα,η ψυχή και η σκέψη μας μένουν εκεί, ενώ το σώμα απλά επιστρέφει πίσω στην πατρίδα και την καθημερινότητά μας. Θέλουμε λοιπόν, τώρα που όλα είναι νωπά,όχι μόνο στη μνήμη, αλλά μυστηριακά και σχεδόν ακατέργαστα, δονείται από Θεία Χάρη όλη η ύπαρξή μας, να μοιραστούμε κάποιες εμπειρίες και εκτιμήσεις μας, στις οποίες πιστεύουμε θα είναι χρήσιμες, αν ληφθούν υπόψιν, όχι μόνο ως παρακίνηση να επισκεφθείτε και εσείς, οι αναγνώστες που δεν έχετε αξιωθεί ως τώρα να πραγματοποιήσετε στα Άγια Προσκυνήματα, αλλά και για το σύνολο της ζωής όλων μας γενικότερα.
α) Το πρώτο και σημαντικότερο πράγμα,κατά τη γνώμη μας, που αντιλαμβάνεται μόλις επισκεφθεί κάποιος  τους Αγίους Τόπους, είναι η ιστορικότητα της πίστης μας. Διαβάζουμε το Ευαγγέλιο ή το ακούμε κατά τη συμμετοχή μας στη Θεία Λατρεία και μεταξύ άλλων αναφέρονται διάφορες τοποθεσίες, όπως Βηθλεέμ, Γαλιλαία, Καπερναούμ, Ιουδαία, Ιορδάνης, Ιερουσαλήμ,  Γογλοθάς, Τάφος Του Κυρίου κ.α. και εκεί αντιλαμβάνεσαι, συνειδητοποιείς, αλλά ταυτόχρονα σε καταβάλει δέος, ότι είσαι και εσύ πλέον εκεί που όλα είναι τόσο χειροπιαστά. Ο τόπος, ο χρόνος,η χάρη και η ευλογία δεν είναι αόριστα, απρόσιτα και αφηρημένα, αλλά μεταδίδονται σε όσους προστρέχουν με πίστη, μέχρι και σήμερα, στον ίδιο τόπο, αλλά στο εδώ και τώρα, σε όλους μαζί και στον κάθε προσκυνητή ξεχωριστά! Ὀλα αυτά που λένε τα Ευαγγέλια και διασώζει και η προφορική μας παράδοση, υπάρχουν, αποδεικνύονται, είναι απτά και αντιληπτά, τόσο τα ίχνη Του Κυρίου μας και των άλλων προσώπων, όπως της Παναγίας, των μαθητών και όλων όσων ακολούθησαν και «υπούργησαν» το σχέδιο της Θείας Οικονομίας του Κυρίου, στον κάθε συνειδητό και καλοπροαίρετο πιστό και προσκυνητή.
β) Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων, τα μέλη της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου, όσοι διακονούν και στελεχώνουν τις υπηρεσίες της Εκκλησίας της Σιών, αλλά κυρίως τα μέλη της Αγιοταφικής Αδελφότητος, οι φύλακες και οι υπεύθυνοι ανθρωπίνως των Αγίων Προσκυνημάτων, όχι μόνο αγωνίζονται και προσπαθούν, αλλά πρέπει να αποτελούν και πρότυπο κάθε ποιμένα, αλλά και γενικότερα πιστού, γιατί βλέπεις ανθρώπους που μιλούν την ίδια γλώσσα, κυλάει μέσα τους το ίδιο αίμα, αλλά ταυτόχρονα αφιερώθηκαν ψυχή και σώματι στη Διακονία Του Κυρίου. Είναι αυτοί οι οποίοι άφησαν πατρίδα, συγγενείς, φίλους, επάγγελμα και ασχολίες για να φυλούν τα Πανάγια Προσκυνήματα, που εκτός από τον Σταυρό, διακρίνει κανείς τη σημαία της Αγιοταφικής Αδελφότητος, αλλά και της Ελληνικής, η οποία κυματίζει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα σύνορα της Ελλάδος. Οι Αγιοταφίτες, ενώ εισπράττουν οι ίδιοιτην περιφρόνηση και πολεμική των ντόπιων, Εβραίων και Μουσουλμάνων ή ετεροδόξων Λατίνων, Μονοφυσιτών κ.α., ενώδέχονται απειλές και έχουν υποστεί βία, τρομοκρατία και ακόμη και απόπειρες δολοφονίας της ίδιας τους της ζωής,οι ίδιοι ταυτόχρονα είναι μια αγκαλιά και ένα χαμόγελο, μία έμπρακτη διακονία θυσιαστικής αγάπης, για τους χιλιάδες προσκυνητές, οι οποίοι τους συναντούν και ζητούν συμβουλές, προσευχή, μυστήρια, ευλογίες κ.α.
γ) Το τρίτο το υπονοήσαμε και προηγουμένως, καθώς εκτός από τους Ελληνορθόδοξους που κατέχουν τα σημαντικότερα προσκυνήματα και το προνόμιο να βγάζουμε το Aγιος Φως, υπάρχουν στην περιοχή και αλλόθρησκοι (Ιουδαϊστές, Μουσουλμάνοι κ.α.) και ετερόδοξοι (Λατίνοι, Μονοφυσίτες Κόπτες, Αρμένιοι, Συροϊακωβίτες, Προτεστάντες, Αγγλικανοί κ.α.), οι οποίοι παρά τη πλάνη τους, διακρίνεις μια ευλάβεια, ένα ζήλο και μια διάθεση, έστω αυτά που διδάχθηκαν ως σωστά αλλά είναι στραβά, οι ίδιοι να προσπαθούν τα τηρούν. Αυτό αποτελεί για εμάς τους Ορθοδόξους μεγαλύτερη ευθύνη και πνευματικό έλεγχο, αφού αν οι άλλοι που απέχουν από την αλήθεια, κάνουν τόσα πολλά, πόσο μάλλον εμείς που έχουμε την αλήθεια, πόσο πρέπει να προσπαθούμε να αγωνιζόμαστε περισσότερο. Εδώ συνειδητοποιούμε πιο απτά και παραστατικά, τις συνέπειες της τραγικότητας των αιρέσεων, οι οποίες αποσχίσθηκαν μακριά από το σώμα της Εκκλησίας, έγιναν παραφυάδες και προσπαθούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, να οικειοποιηθούν τα δίκαια του Πατριαρχείου, τόσο εξωτερικά και δημόσια, όσο και εσωτερικά με διάφορες δολιοφθορές και μεθοδεύσεις.
δ) Το τέταρτο έχει να κάνει κατεξοχήν με τους προσκυνητές που έρχονται να προσκυνήσουν στους Αγίους Τόπους. Ὀπως και τον Χριστό, χιλιάδες τον πλησίαζαν και τον συναναστρέφονταν, λίγοι όμως τον πίστεψαν και μερικοί μόνο τον ακολούθησαν στην αρχή, κάπως έτσι ισχύει και εδώ στο σήμερα. Πολύ έρχονται και προσεγγίζουν όχι με λατρευτική διάθεση και προσκυνητική, που να φανερώνει μετάνοια και καλή αλλοίωση, αλλά δυστυχώς, περισσότερο από περιέργεια και με διάθεση τουριστική και εκδρομική. Ιδιαίτερα τώρα με τα κινητά τηλέφωνα και με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το πράγμα αρχίζει και ξεφεύγει περισσότερο. Αντί για σταυρό και μετάνοιες, το αντικαταστήσαμε με κλικ του κουμπιού λήψεως φωτογραφίας ή βίντεο και με την «αγωνία»αν θα πάρουμε καλό πλάνο η όχι.Φυσικά,δεν είπαμε να μην απαθανατίσουμε τις ευλογημένες αυτές στιγμές και ευκαιρίες, ίσα-ίσα είναι θεμιτό, τονίζουμε όμως ότι έχει χαθεί το μέτρο, να γίνουμε πιο πνευματικοί, ως προς τα κριτήρια προσέγγισής μας.
ε) Τέλος, ως πέμπτο αφήνουμε τις παρακαταθήκες, τις οποίες αποκομίσαμε από έναν Αγιοταφίτη γέροντα που επισκεφθήκαμε και με αυτά τα λόγια περίπου μας υποδέχθηκε: «Πανάγιος Τάφος, είναι κάθε Αγία Τράπεζα, όπου γης, των Ορθοδόξων Ενοριών, επομένως φυσικά παίρνουμε χάρη από τον τόπο, αλλά κυρίως από τον τρόπο, οπότε κανείς δεν μπορεί να πει ότι δεν μπορεί να λάβει! Επίσης, ο ίδιος γέροντας συνέχισε: Ο Ιορδάνης ποταμός, για εμάς που ζούμε στο εδώ και τώρα, είναι το δάκρυ μας, στο ταμείο μας όταν προσευχόμαστε. Αυτό είναι που έλκει τη χάρη Του Θεού.
Κλείνοντας λοιπόν αδελφοί μου, θέλουμε να πιστέψουμε ότι πλέον γίνεται κατανοητό από όλους, γιατί επιλέξαμε να ονοματίσουμε στον τίτλο του άρθρου μας με αυτή τη φράση που διαβάσατε. Γιατί αναμφισβήτητα ναι μεν υπάρχει χάρις και ευλογία σε κάθε Άγιο Προσκύνημα, αλλά αυτή η ευλογία μπορεί να αντληθεί επίσης και σε έναν πιστό, που σωματικά δεν το κούνησε ρούπι από την Ενορία του, σε όποιο μήκος και πλάτος της γης να είναι, αφού πνευματικά έγινε κάποιος μέτοχος και αυτόπτης μάρτυρας σε όλα αυτά τα γεγονότα, τα οποία ζει και προβάλει καθημερινά στη Θεία Λειτουργία ή έκτακτα σε κάθε γιορτή, στην οποία προβάλλονται ιδιαιτέρως κάθε χρόνο. Αμήν!

ΠΗΓΗ : Κιβωτός της Ορθοδοξίας, Αναδημοσίευση : http://euxh.gr Συντάκτης  π.Αντώνιος Χρήστου

Ολοκληρώθηκε η Εορτή Λήξεως της Κατηχητικής Συνάξεως του Ιερού Παρεκκλησίου Αγίου Στυλιανού Κ.Α.Α.Π. Βούλας, για το εκκλησιαστικό έτος 2017-2018.



  Την Παρασκευή 17 Μαΐου 2018 και ώρα 6.15 μ.μ. πραγματοποιήθηκε η Εορτή Λήξεως των Κατηχητικών Συνάξεων των παιδιών του Ιδρύματος ΚΑΑΠ (πρώην ΠΙΚΠΑ) Βούλας.

   Οι καλές καιρικές συνθήκες ευνόησαν τους εθελοντές-Κατηχητές, και κυρίως τα ίδια τα παιδιά να προσέλθουν στην αίθουσα της Κατηχητικής Συνάξεως, όπου πραγματοποιήθηκε η λιτή αλλά γεμάτο κέφι εκδήλωσης.

Μετά την προσευχή, ο π. Αντώνιος Χρήστου, υπεύθυνος Ιερεύς του Ιδρύματος, στην αρχή καλωσόρισε και ευχαρίστησε όλους (παιδιά, εθελοντές, την νέα Πρόεδρο κ. Ελένη Κονιδάρη και τα μέλη του Συλλόγου Φίλων του Πίκπα, καθώς και την Διοίκηση του Ιδρύματος), για την συμμετοχή τους και την συμβολή τους τόσο κατά την σημερινή Εορτή Λήξης αλλά και γενικότερα όλη την Κατηχητική χρονιά 2017-2018.

   Ακολούθησαν τραγούδια και χορός από τα παιδιά με την συνοδεία ακορτνεόν από τον κ. Στέφανο Γανωτή, παιχνίδια εντός και εκτός αίθουσας και μικρά σκετσάκια.

   Στο τέλος της εκδήλωσης προσφέρθηκαν πίτσα χορηγία του Συλλόγου Φίλοι του ΠΙΚΠΑ και αναψυκτικά από τους Κατηχητές και από ένα αναμνηστικό καπελάκι για το Καλοκαίρι, με την επιγραφή της Κατηχητικής Συνάξεως. Μετά το κέρασμα και την ολοκλήρωση της επίσκεψης, τα παιδιά επιστράφηκαν πίσω στους θαλάμους τους, χάρις την συμβολή των εθελοντών.








            Εκ του Ιερού Παρεκκλησίου του Ιδρύματος


Παρασκευή, 18 Μαΐου 2018

Τι εορτἀζουμε στην Εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου μας;

Πέμπτη, 17 Μαΐου 2018

Τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνο Χρήστου Μανούσκου


Κήρυγμα στην απόδοση του Πάσχα 2018

Τετάρτη, 16 Μαΐου 2018

Πανήγυρις Ιερού Ναού Αγίας Τριάδος Γλυφάδας 2018.


Η Δικαιοσύνη του κόσμου και η δικαιοσύνη Του Θεού.


του π. Αντωνίου  Χρήστου

Αγαπητοί Αναγνώστες Χριστός Ανέστη! Με αφορμή την πρόσφατη εύρεσή μας σε δικαστική αίθουσα, ως μάρτυρας, στους χώρους των Δικαστηρίων της πρώην σχολής Ευελπίδων,
και τις λίγες ώρες που βρεθήκαμε σε αυτό το "ιδιόρρυθμο" περιβάλλον, μου γεννήθηκαν κάποιοι προσωπικοί προβληματισμοί, που θέλησα να μοιραστώ μαζί σας, στο σημερινό άρθρο μας. Φυσικά δεν είμαστε νομικοί και επομένως αρμόδιοι να εξετάσουμε το θέμα, στην ειδική του ορολογία και επιστημονική του ευρύτητα και ακρίβεια. Ως Κληρικός-Θεολόγος όμως και πολίτης αυτής της χώρας, της Ελλάδας μας, θα προσπαθήσουμε να το προσεγγίσου το θέμα απλά και χειροπιαστά, καταθέτοντας την δική μας οπτική και ο κάθε ενδιαφερόμενος ας λάβει υπόψη του ή ακόμη και ας απορρίψει, απλά θα παρακαλούσαμε να γράψει και να μας κοινοποιήσει τους λόγους της απόρριψης, θα είχε για εμάς ενδιαφέρον και ωφέλεια. 
Ξεκινώντας την προσέγγιση, σίγουρα προβληματίζεται και απορεί κανείς, πως είναι δυνατόν, τόσα πολλά κτήρια και αίθουσες, αλλά και το προαύλιο, ακόμη και ο εξωτερικός χώρος των δικαστηρίων όλα να είναι γεμάτα από κόσμο. Δικαστικοί, Εισαγγελείς, Αστυνομικοί, Δικηγόροι, Δικαστικοί Επιμελητές, Διοικητικοί και Βοηθητικοί Υπάλληλοι και κυρίως απλός κόσμος χωρισμένος σε κατηγορούντες και κατηγορούμενους και μάλιστα σε μια μικρή χώρα, σε πληθυσμό και την έκτασή της, σαν την δική μας. Μια καθημερινή ολόκληρη ανθρώπινη πολιτεία στην κυριολεξία, που δεν είναι βέβαια ο χώρος, κατοικία κανενός, αλλά ρυθμίζει από τις αποφάσεις και τις νομικές διατάξεις, να εξαρτούνται και επηρεάζονται οι ζωές όλων μας.
Εννοείται ότι σε μία πολιτισμένη και σύγχρονη χώρα, είναι τιμή και καμάρι να υπάρχει και να λειτουργεί η δικαιοσύνη και μάλιστα να είναι ανεξάρτητη από την κυβερνητική-εκτελεστική εξουσία και όλοι να αντιμετωπίζονται ισότητα και με αντικειμενικότητα, ανεξαρτήτως κοινωνικής θέσης ή το ύψος των χρηματικών καταθέσεων που διαθέτει ή όχι κάποιος. Όμως θεολογικά και εκκλησιαστικά, πόσο θεμιτό και επιτρεπτό είναι να καταφεύγουμε στα δικαστήρια για υποθέσεις, ακόμη και αν έχουμε δίκιο;
Στους Μακαρισμούς έχουμε τον ίδιο τον Κύριο να λέει : «Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται» (Ματθ. 5,6). Το παραθέτουμε και σε απλή νεοελληνική απόδοση :  Μακάριοι (είναι), όσοι πεινούν και διψούν δια να αποκτήσουν οι ίδιοι, (αλλά) να επικρατήσει δε και στον κόσμο η δικαιοσύνη και η αρετή, διότι αυτοί θα χορτάσουν.  Στην πατερική ερμηνεία αυτού του Μακαρισμού, δανειζόμαστε και παραθέτουμε μία πολύ σύντομη του Ιερού Χρυσοστόμου, ο οποίος τονίζει, πως με τη λέξη δικαιοσύνη δεν τη χρησιμοποιεί ο Κύριος, ως έννοια γενικώς, αλλά ως έννοια αντίθετη της πλεονεξίας, επειδή στη συνέχεια, στον επόμενο μακαρισμό ομιλεί  για την ελεημοσύνη. Η φράση "πεινώντες και διψώντες" χρησιμοποιείται για να δηλωθεί η ολόψυχη προσήλωση στη δικαιοσύνη που πρέπει να έχει ο άνθρωπος. Τέλος, στον μακαρισμό αυτό ο Χριστός καθορίζει εκτός πνευματικής και υλικής επιβραβεύσεως. Ο άνθρωπος δεν πρέπει να φοβάται ότι θα γίνει φτωχός αν είναι δίκαιος, γιατί όσοι μοιράζονται τα δικά τους αγαθά, θα αποκτήσουν πολύ περισσότερα.
Το δεύτερο που μας ερχόταν έντονα στο μυαλό μας, όσο ήμασταν μέσα στη δικαστική αίθουσα είναι ότι πίσω και πάνω από τους δικαστές, δέσποζε η εικόνα του Χριστού μας και μπροστά τους ανάμεσα στα έδρανα και τους μάρτυρες, ήταν το Ιερό Ευαγγέλιο Του. Όμως στην εποχή της επίγειας παρουσίας Του Κυρίου, ένα τέτοιο δικαστήριο τον ίδιο τον καταδίκασε ένοχο και μάλιστα σε σταυρικό θάνατο. Τα ανθρώπινα κριτήρια και η ανθρώπινη οπτική γωνία της αλήθειας, δεν μπορεί να προσεγγίσει την Αλήθεια (με α κεφαλαίο) που είναι ο ίδιος ο Χριστός, ως πρόσωπο. Δεν μπορεί να προσεγγίσει τα μέτρα που κρίνει ο Θεός, ο μόνος απόλυτος, που είναι η Φιλανθρωπία του, που γι αυτούς που υπηρετούν την δικαιοσύνη με τον τύπο και τις διατάξεις, όπως και οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι, σκανδαλίζονται, γιατί η δικαιοσύνη Του Θεού είναι η φιλανθρωπία Του. Αυτή την αλήθεια, έρχεται αιώνες μετά να γράψει στο έργο του ο Ρώσος συγγραφέας Θεόδωρος Ντοστογέφσκη, όπου στο βιβλίο του "Αδελφοί Καραμαζώφ" και στο Κεφάλαιο ¨Μέγας Ιεροξεταστής¨, βλέπουμε ο Χριστός να συλλαμβάνεται, να περνά από δίκη και να καταδικάζεται πάλι, από τον Ιησουίτη Εξεταστή, ο οποίος στο όνομα του Χριστού καταδίκασε και εξόντωσε πολύ κόσμο στο Μεσαίωνα και τώρα τον ίδιο τον Χριστό με το σκεπτικό που διασώζει ο μονόλογος του Ιεροξεταστή, μπροστά στη σιωπή Του Κυρίου.
Τέλος το τρίτο και τελευταίο, είναι ότι όποιος λέει με πίστη την Κυριακή προσευχή, το γνωστό μας "Πάτερ ημών" και εννοεί λέξη προς λέξη αυτά που λέει και προσεύχεται, είναι αδιανόητο να παρακαλούμε τον Θεό και στην πράξη να αναιρούμε τα εξής «καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν»· Επομένως αν υπήρχε αυτή η συγχωρητικότητα και η διάθεση, θα πήγαινε κανείς στα δικαστήρια, αφού προϋπόθεση να συγχωρεθώ είναι να συγχωρέσω; Επομένως πως θα τρέξω σε δίκη κάποιον, όταν υπάρχει αγάπη και ενδιαφέρον και μάλιστα διάθεση ακόμη και να αδικηθώ, παρά να αδικήσω; Εμείς στη Δικαιοσύνη Του Θεού ελπίζουμε και όχι στην ανθρώπινη. Ιεροσπουδαστής το 1996 ήμασταν όταν αξιωθήκαμε να επισκεφθούμε πρώτη φορά το Περιβόλι της Παναγίας, το Άγιος Όρος. Εκεί είχαμε την ευλογία, να συναντήσουμε τον Μακαριστό πλέον γέροντα Θεόκλητο Διονυσιάτη, στο κελί του. Εκεί του θέσαμε αυτό το ερώτημα, αν πρέπει να προσφεύγουμε ως Χριστιανοί, στα κοσμικά δικαστήρια. Ο Γέροντας ήταν  κατηγορηματικά αρνητικός: «Οι ελπίδες μας είναι στο Θεό και όχι στους ανθρώπους, που για να δικαιώσουν τον ευατό τους, θα αποκρύψουν ή θα διαστρέψουν στοιχεία, για να "δικαιωθούν" ή αλλιώς γλυτώσουν». Φυσικά έχουμε και το παράδειγμα του Αποστόλου Παύλου, ο οποίος επικαλέστηκε την ιδιότητά του ως "Ρωμαίος Πολίτης" προκειμένου να γλυτώσει από τις άγριες διαθέσεις των συμπατριωτών του, που ήθελαν να τον εξοντώσουν, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι ο Απόστολος το χρησιμοποίησε  ως τελευταίο αμυντικό μέσο, όχι ως φόρμα να εξοντώσει ο ίδιος τους διώκτες και εχθρούς του. Αυτά τα λέμε γιατί υπάρχουν μεταξύ μας πολλοί "δικομανείς", οι οποίοι με το παραμικρό, τρέχουν τους άλλους στα δικαστήρια και οι δεύτεροι πρέπει να αποδείξουν ότι ¨δεν είναι ελέφαντες"! Ας είμαστε λοιπόν συνεπής με την ορθόδοξη χριστιανική ιδιότητα την οποία έχουμε, αναζητώντας την αιώνια δικαιοσύνη Του Θεού και όχι την εφήμερη των ανθρώπων! Αμήν!

ΠΗΓΗ : Κιβωτός της Ορθοδοξίας, Αναδημοσίευση : http://euxh.gr Συντάκτης  π.Αντώνιος Χρήστου

Τα Ιερά Άμφια και οι συμβολισμοί τους.

 του π. Αντώνιου Χρήστου


Τα Ιερά Άμφια των Κληρικών, περιέχουν έναν βαθύτερο συμβολισμό, είναι γεμάτα ιερότητα, ευλογία, χάρη και κηρύττουν σιωπηλά μια ολόκληρη πρακτική θεολογία.
Εχουμε προσπαθήσει πολλές φορές, μέσα από τα άρθρα μας, να κάνουμε αντιληπτό σε κάθε αναγνώστη, ότι στην Εκκλησία μας τίποτα δεν είναι τυχαίο και περιττό. Οτι διδασκαλία μας παρέδωσε ο Κύριος, ότι παρέλαβαν οι Αγιοι Απόστολοι και ότι παράδοση λειτουργική και όχι μόνο,θέσπισαν οι Αγιοι Θεοφόροι Πατέρες, έχει τον σωστικό σκοπό του, τη θεολογική του αξία και τον συμβολισμό του. Ο σεβασμός εκ μέρος των πιστών, κληρικών και λαϊκών, της ιεράς παρακαταθήκης, είναι απαραίτητος και φυσικά η πιστή διατήρησή τους και όχι εκ μέρος μας προσθήκη αυθαίρετων νεοτερισμών, χωρίς να είναι προϊόν και φωτισμός του Αγίου Πνεύματος, φέρνει προβλήματα και δημιουργεί συγχύσεις.
Ολα τα παραπάνω είναι απαραίτητα, για το σημερινό θέμα που θα ασχοληθούμε, που είναι η αμφίεση και ιδιαίτερα τα Ιερά Αμφια των Κληρικών. Πολλοί, εντός και εκτός Εκκλησίας, απορούν για τη σκοπιμότητά τους, πολλές φορές τους φαίνονται ανθρώπινες περιττές προσθήκες ή κατάλοιπα άλλων εποχών, που δεν έχουν αξία και σημασία στις μέρες μας. Πολλοί σκανδαλίζονται με το κόστος κατασκευής τους,ή νομίζουν ότι αυτά που βλέπουν να γυαλίζουν πάνω τους είναι χρυσά και πολύτιμα.Τα πράγματα όμως δεν είναι έτσι, αφού ότι λάμπει δεν είναι χρυσός και αν κοστίζουν περισσότερο από ότι κάποια κοινά ενδύματα, οφείλεται στην τέχνη της ιεροραφικής που την κατέχουν λίγοι, είναι πολύ λεπτο-δουλειά και το προϊόν αφορά εξατομικευμένα τον ίδιο τον κληρικό που το παρήγγειλε και δεν είναι ένα κομμάτι μαζικής παραγωγής που θα έριχνε σαφέστατα το κόστος. Αλλωστε, πρέπει να διευκρινίσουμε ότι το κόστος των αμφίων ή το ράσο που φορά εκτός λατρείας, το επιβαρύνεται οικονομικά ο ίδιος ο κληρικός και όχι ο Ιερός Ναός ή η Μητρόπολη που θα διακονήσει. Δεν χορηγείται δηλαδή η ενδυμασία των κληρικών, όπως ισχύει π.χ. στους στρατιωτικούς ή στα σώματα ασφαλείας και σε άλλες υπηρεσίες δημόσιες ή ιδιωτικές όπως συμβαίνει συνήθως. Ολα αυτά για να μπούνε τα πράγματα στη θέση τους, γιατί υπάρχουν διάφοροι μύθοι και παραπληροφορήσεις χωρίς να έχουν αντίκρισμα στην αλήθεια και την πραγματικότητα.
Στο συγκεκριμένο άρθρο, για οικονομία χρόνου και χώρου, δεν θα κάνουμε ιστορική αναδρομή. Πριν αναφέρουμε όμως ποια είναι τα άμφια των κληρικών, αξίζει πρώτα να αναφέρουμε, λίγα λόγια γιατί γενικά τα έχουμε, από που προήλθαν και ποια είναι η σκοπιμότητά τους. Την απάντηση μας τη δίνει, για άλλη περίσταση βέβαια, ο Απόστολος Παύλος, ότι ο λειτουργός ενδύεται τη στολή του, για να αποβάλλει «...τον παλαιόν άνθρωπον τον φθειρόμενον κατά τας επιθυμίας της απάτης» (Εφ. 4,22) και «ενδύσασθαι τον καινόν άνθρωπον τον κατά Θεόν κτισθέντα εν δικαιοσύνη και οσιότητι της αληθείας». (Εφ. 4,24).
Οπως τονίζει σχετικά και ο αείμνηστος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Ιωάννης Φουντούλης: «Η θεολογική έννοια του αμφίου είναι ότι ο λειτουργός δεν τελεί αφ' εαυτού τα μυστήρια, αλλά δυνάμει Χριστού και της Ιερωσύνης της Εκκλησίας, την οποία κατέχει δια της χειροτονίας εν Πνεύματι αγίω, ενδεδυμένος την της ιερατείας χάρη». Επειδή ο Χριστός είναι Αγιος κατ’ ουσίαν, η ιερωσύνη είναι μυστήριο και όσοι καταξιώνονται μετέχουν στην ειδική Ιερωσύνη του Χριστού, κατά χάριν, γι αυτό και τα Αμφια από τηστιγμή που χρησιμοποιούνται στη λατρεία, είναι Αγια και Ιερά και όσοι τα φορούν, χαράζουν το σημείο του Σταυρού, το ασπάζονται και λένε για το κάθε ένα συγκεκριμένη περιγραφική ευχή, που δηλώνει τον συμβολισμό και τη σκοποθεσία του.
Θα συνοψίσουμε τη γενική αναφορά μας για τη θεολογία των Ιερών Αμφίων, αναφέροντας ότι ο Κληρικός παντώς βαθμού, όταν ενδύεται τη στολή του, μας υπενθυμίζει πως ενώ προέρχεται από αυτόν τον κόσμο, δεν ανήκει μόνο σ’ αυτόν τον κόσμο. Στέκεται ανάμεσα στον άνθρωπο και τον Θεό, γέφυρα από την οποία ανέρχονται οι προσφορές και τα αιτήματα προς τον Υψιστο και κατέρχονται οι δωρεές και η χάρη Του Θεού. Τέλος, τα άμφια είναι λαμπρά και αρχοντικά, γιατί ναι μεν η Εκκλησία είναι το ιστορικό σώμα του Χριστού παρατεινόμενο στους αιώνες, αλλά και γιατί προέρχεται και από το μέλλον, από τη Βασιλεία Του Θεού και τη 2η ένδοξη αυτή τη φορά παρουσία του Χριστού σε μια συνεχή μυσταγωγία, όπου εκεί όλα θα είναι Φως και λαμπρά.
Οι βαθμοί της Ιερωσύνης,ως γνωστόν, είναι τρεις: Διάκονος – Ιερέας-Επίσκοπος. Αντίστοιχα είναι και τα άμφια που χρησιμοποιεί ο κάθε βαθμός στους ιερούς αριθμούς, 3-6-9. Κάποια είναι κοινά, αλλά κάποια είναι και το χαρακτηριστικό-διακριτικό άμφιο του κάθε βαθμού χωριστά. Ας τα παρουσιάσουμε.
Ι. Τα άμφια του Διακόνου
Ο Διάκονος εικονίζει την αγγελική τάξη και δεν μπορεί να συμμετέχει σε κάποια ακολουθία ή μυστήριο μόνος του. Ο Διάκονος χρησιμοποιεί τα εξής άμφια:
α) Το στιχάριο, που είναι κοινό και στους τρεις βαθμούς. Ετυμολογικά κατά άλλους είναι από τη λέξη «στίχος», γιατί αποτελεί μια συνεχή από πάνω έως κάτω γραμμή, κατά άλλους από τη λέξη «στίχιον», που σημαίνει καθ' αυτό χιτώνας. Ο Αγιος Σοφρώνιος Ιεροσολύμων παράγει τη λέξη από το «έστηκε» γιατί «έστηκεν η χάρις του Θεού εν αυτώ» και τέλος, άλλοι το παράγουν από το ρήμα στοιχώ (βαδίζω, περπατώ,) επειδή το ένδυμα είναι στένο και μακρύ και αναγκάζει αυτόν που το φορεί να περιπατεί και «να στοιχή κανονικώς και συνετώς».Το στιχάριο, λοιπόν, είναι ποδήρης χιτώνας του Ααρών της Παλαιάς Διαθήκης, με φαρδιά μανίκια, που φοριέται ως πρώτο και εσώτατο άμφιο. Οι πρεσβύτεροι και οι επίσκοποι φέρουν κατά κανόνα λευκό, ενώ οι διάκονοι ποικίλου χρώματος.
β) Το οράριο, που είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του πρώτου βαθμού της Ιερωσύνης. Ετυμολογικά παράγεται κατά κάποιους από τη λατινική λέξη os - oris (στόμα), γιατί κάποτε το μακρύ αυτό άμφιο σκούπιζε το στόμα αυτών που μεταλάμβαναν αντί του σημερινού μάκτρου. Αλλοι υποστηρίζουν ότι προέρχεται από το επίσης λατινικό orare (προσεύχεσθαι, εύχεσθαι), γιατί το κρατάει ο διάκονος όταν λέει τις δεήσεις και τα ειρηνικά. Ο Αγιος Συμεών Θεσσαλονίκης θεωρεί ότι βγαίνει από την ελληνική λέξη «ωραΐζειν», ενώ τέλος άλλοι από το «ώρω» δηλαδή φυλάττω και επιτηρώ. Συμβολίζει τα αγγελικά φτερά και για άλλους ερμηνευτές, την Παλαιά και Καινή Διαθήκη. Είναι μια μακρόστενη ταινία υφάσματος, που φοριέται πάνω από τον αριστερό ώμο, τυλίγεται γύρω από τη μέση και κάτω από το δεξί χέρι, με το ένα άκρο του να καταλήγει εμπρός και το άλλο πίσω. Το άκρο του που βρίσκεται εμπρός κρατάει ο διάκονος με το δεξί του χέρι, όταν δέεται. Στο «Πάτερ Ημών», ο διάκονος τυλίγει και τις δύο άκρες του οραρίου στις πλάτες του, για να έχει ευχέρεια κινήσεων κατά τη Θεία Κοινωνία, που ακολουθεί και
γ) Τα επιμάνικα, που είναι επίσης κοινά και στους τρεις βαθμούς, ετυμολογικά από την πρόθεση επί και τη λατινική λέξη manus κατά άλλους manica (χειρ ή χειρίς). Τα επιμανίκια είναι δύο μικρά καμπυλόγραμμα υφάσματα, που περιδένονται στα χέρια του ιερωμένου με λεπτό ιμάντα πιο πάνω από τον καρπό και συγκρατούν τα άκρα του στιχαρίου μαζί με τα υπόλοιπα άμφια. Συμβολίζουν τις χειροπέδες που έθεσαν στον Κύριο κατά το πάθος του.
ΙΙ. Τα άμφια του Ιερέως
Ο Ιερέας είναι ο κατεξοχήν Οικονόμος των Μυστηρίων. Τα άμφια του είναι 6. Εκτός από τοστιχάριο και τα επιμάνικα που είναι κοινά με τον Διάκονο, διαθέτει επίσης:
γ) Το επιτραχήλιο: Που είναι το διακριτικό άμφιο του Ιερέα και δεν μπορεί να τελέσει καμία ιερατική πράξη χωρίς αυτό. Είναι ουσιαστικά η ένωση του οραρίου του Διακόνου και κρέμεται από τον τράχηλο του Ιερέα. Τα κρόσσια που έχει πάνω, συμβολίζουν τις ψυχές της τοπικής στρατευομένης κοινότητας-Ενορίας, μιας τοπικής Εκκλησίας που του έχει εμπιστευθεί ο Κύριος.
δ) Η ζώνη: Φοριέται στη μέση του ιερωμένου για να συγκρατεί το στιχάριο και τα υπόλοιπα άμφια. Μας θυμίζουν τους προφήτες και τον Ιωάννη τον Πρόδρομο που έφεραν ζώνη, αλλά και την ιερή ζώνη του Ααρών. Η ζώνη σύμφωνα και με τη σχετική ευχή που διαβάζει ο Ιερέας ή ο Επίσκοπος, συμβολίζει δύο πράγματα: Πρώτον την άνωθεν θεία δύναμη του Θεού που ενισχύει τον λειτουργό κατά την Ιερουργία και δεύτερον την καθαρότητα και την ετοιμότητα που πρέπει να στολίζει και να διακρίνει τον ιερέα, ιδιαίτερα κατά την τέλεση της ιερουργίας.
ε) Το φαιλόνιο: Είναι ένδυμα αρχαϊκής μορφής, μοιάζει με αρχαίο μανδύα και δεν έχει μανίκια. Είναι ανοικτό στο μπροστινό μέρος και φοριέται από το κεφάλι. Υπάρχουν δύο είδη φαιλονίου: Το βυζαντινό ή ελληνικό, που είναι ραμμένο με τρόπο ώστε να ταιριάζει πάνω στους ώμους και το ρωσικό, που χρησιμοποιείται πολύ και στο Αγιο Ορος, καταλήγει σε ένα ψηλό, στενό κολάρο που καλύπτει το πίσω μέρος της κεφαλής. Κάποτε φαιλόνιο φορούσαν και οι Επίσκοποι, αλλά αντικαταστάθηκε αργότερα από τον Αρχιερατικό Σάκκο. Ο Αγιος Συμεών Θεσσαλονικής αναφέρει για το φαινόλιο ότι :«Φανερώνει την υψηλοτέραν και άνωθεν δεδομένην του Αγίου Πνεύματος δύναμιν και λάμψιν…Εικονίζει δε έτι και την περιέχουσαν το παν προνοητικήν και παντουργικήν και αγαθουργόν του Θεού δύναμιν, διά την οποίαν έως εις ημάς  ο Θεός Λόγος κατήλθε και ήνωσε τα άνω και τα κάτω εις εαυτόν, με την εαυτού σάρκωσιν, σταύρωσιν και ανάστασιν».
στ) Το επιγονάτιο: Εχει σχήμα ρόμβου και κρέμεται με ιμάντα από τη ζώνη ή από τον αριστερό ώμο μπροστά από το δεξί γόνατο (εξ’ου και επιγονάτιο, επί του γόνατος). Εκτός από τους Επισκόπους, δεν το φορούν όλοι οι Ιερείς, αλλά μόνο κατόπιν σχετικής χειροθεσίας προσοντούχοι Κληρικοί, που φέρουν τίτλο Σακελλάριος, Οικονόμος, Σύγγελος, Πρωτοπρεσβύτερος και Αρχιμανδρίτης. Συνήθως το φορούν και όσοι έχουν λάβει την πνευματική πατρότητα ως εξομολόγοι. Το επιγονάτιο φέρει συνήθως παράσταση του «Νιπτήρος» του Μυστικού Δείπνου ή την Ανάσταση, αλλά ακόμη και παραστάσεις του Χριστού, της Παναγίας ή των Αγίων. Ο Πρωτοπρεσβύτερος και ο Αρχιμανδρίτης φέρουν επίσης:
ζ) Τον επιστήθιο Σταυρό, το κατεξοχήν σύμβολο του Χριστιανού, τον οποίο φανερώνει τον Σταυρό του Κυρίου και τη δύσκολη σταυρική πορεία του Κληρικού στα βήματα του Χριστού, αλλά δηλώνει ταυτόχρονα και την Ανάσταση.
ΙΙΙ. Τα άμφια του Επισκόπου
Ο Επίσκοπος, που είναι «εις τύπον και τόπον Χριστού», ο κατεξοχήν ποιμένας και διδάσκαλος μιας τοπικής Επισκοπής, που πλέον ονομάζονται συνήθως Μητροπόλεις, έχει τα άμφια των προηγούμενων Βαθμών α)στιχάριο, β) επιμάνικα, γ) επιτραχήλιο, δ) ζώνη, ε) επιγονάτιο, στ) επιστήθιο Σταυρό και επιπλέον ζ) Αρχιερατικό Σάκκο: Αυτοκρατορικό ένδυμα, που στην αρχή το είχαν λίγοι επίσκοποι και μάλιστα Πατριάρχες, στη συνέχεια Αρχιεπίσκοποι και σιγά-σιγά επεκτάθηκε σε όλους και αντικατάστησε το φαιλόνιο. Το ύφασμα του Σάκκου, σχηματίζει σταυρό με οπή στο κέντρο, απ' όπου διέρχεται η κεφαλή του επισκόπου όταν το φορά. Τότε, το μισό ύφασμα κρέμεται έμπροσθεν και το άλλο ήμισυ όπισθεν του αρχιερέα. Οι διάκονοι ή υποδιάκονοι ενώνουν την εμπρός και πίσω πλευρά του σάκκου με κωδωνίσκους αντί κομβίων στα πλάγια και κάτω από τα μανίκια. Τόσο κατά τον Θεόδωρο Βαλσαμών και τον Αγιο Συμεών Θεσσαλονίκης, συμβολίζει την «χλαίναν της ύβρεως», αφού κατά το πάθος του Κυρίου φόρεσαν οι στρατιώτες στον Χριστό μας μετά τις μαστιγώσεις ιμάτιο πορφυρό, τον περιφέρανε και ειρωνικά και χλευαστικά του φώναζαν Χαίρε ο Βασιλεύς των Ιουδαίων. Τα δε κουδούνια του Σάκκου, σε ανάμνηση των Κουδουνιών του Ααρών, αλλά επίσης συμβολίζουν το διδακτικό και κηρυκτικό έργο του Επισκόπου.
η) Το ωμοφόριο: Αποτελεί το διακριτικό άμφιο και γνώρισμα του Επισκόπου μαζί με την μίτρα και το αρχιερατικό εγκόλπιο. Είναι γνώρισμα της αρχιερατικής εξουσίας-διακονίας του Επισκόπου. Το ωμοφόριο διακρίνεται σε μεγάλο και σε μικρό. Το μεγάλο ωμοφορίοείναι μια πλατιά και μακριά λωρίδα υφάσματος. Φοριέται πάνω στους ώμους (εξ ου και ωμοφόριο, ώμος+φέρω) και τυλίγεται γύρω από τον λαιμό, δημιουργώντας ένα βαθύ V στο στήθος του επισκόπου, ενώ οι δύο άκρες του υφάσματος κρέμονται εμπρός και πίσω από τον αριστερό του ώμο μέχρι το ύψος των γονάτων. Το μεγάλο ωμοφόριο είναι ο πιο αρχαίος και ο πιο μεγαλοπρεπής τύπος ωμοφορίου και το φορά ο επίσκοπος από τη Μεγάλη Δοξολογία, πριν αρχίσει η Θεία Λειτουργία, μέχρι την ανάγνωση του Αποστόλου. Κατά την ανάγνωση του Ευαγγελίου δεν φορά ωμοφόριο, σε ένδειξη σεβασμού, καθώς με το Ευαγγέλιο μιλά ο ίδιος ο Χριστός. Από τον Χερουβικό Υμνο και μετά φοράει το μικρό ωμοφόριο. Το μικρό ωμοφόριοείναι μια πλατιά λωρίδα υφάσματος που φοριέται επίσης πάνω στους ώμους, ενώ οι δύο άκρες του υφάσματος κρέμονται και ενώνονται πάνω στο στήθος του επισκόπου μέχρι το ύψος της κοιλιάς. Το μικρό ωμοφόριο είναι νεότερος, κοντύτερος και απλούστερος τύπος ωμοφορίου σε σχέση με το μεγάλο ωμοφόριο. Το μικρό ωμοφόριο το φορά κάθε Επίσκοπος κατά τη Θεία Λειτουργία από τον Χερουβικό Υμνο μέχρι το πέρας αυτής, καθώς και σε όλες τις άλλες ακολουθίες, όταν χοροστατεί. Συμβολίζει το χαμένο πρόβατο, τον κάθε πιστό που βρίσκεται μακριά από τον Χριστό ή κοντά αλλά σε πτώση, κατά τη σχετική παραβολή του καλού Ποιμένος, που άφησε τα 99 για να βρει το 1 χαμένο και όταν το βρήκε το έβαλε πάνω στους ώμους του.
θ) Η Αρχιερατική Μίτρα: Κάλυμμα κεφαλής σε σχέδιο κλειστού στέμματος των Αυτοκρατόρων της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, που χρησιμοποιείται μόνο κατά την τέλεση της Θείας Λειτουργίας. Οι μίτρες που προορίζονται για επισκόπους, έχουν σταυρό στη κορυφή, ενώ εκείνες για τους αρχιμανδρίτες των Σλαβικών Εκκλησιών όχι. Επειδή η Μίτρα, όπως είπαμε, ήταν αυτοκρατορικό άμφιο, όπως και με τον Σάκκο, δόθηκε στην αρχή σε Πατριάρχες και σταδιακά επικράτησε σε όλους. Υπάρχει μία εξαίρεση, αν λειτουργούν οι Πατριάρχες, τότε οι συλλειτουργούντες Μητροπολίτες φορούν Επανοκαλύμμαυχο, ή όταν Λειτουργεί Μητροπολίτης, τότε οι Βοηθοί Επίσκοποι επίσης φορούν Επανοκαλύμμαυχο (χαρακτηριστικό κάλυμμα των ορθοδόξων αρρένων μοναχών, Ιερομονάχων και Επισκόπων. Είναι συνδυασμός καλυμμαχίου με πέπλο, που προσαρμόζεται στο καλυμμαύχι και καλύπτει το κεφάλι, την πλάτη και τους ώμους και ελαφρώς το στήθος, όσων το φορούν. Συμβολίζει τη μοναχική υπακοή και την ταπεινοφροσύνη και δείχνει ότι οι αισθήσεις και ιδιαιτέρως τα βλέμματα είναι συγκεντρωμένα απόλυτα στον Θεό. Στην Ελληνορθόδοξη Εκκλησία, το χρώμα του επιρριπταρίου είναι μόνο μαύρο, όπως και τα λοιπά ενδύματα των μοναχών. Ωστόσο, στη Σλαβική Εκκλησία, οι Μητροπολίτες φορούν λευκό επιρριπτάριο, ως ιδιαίτερο γνώρισμα, ενώ οι Πατριάρχες φορούν ένα διαφορετικού σχήματος λευκού επιρριπταρίου, το οποίο ονομάζεται klobuk). Την ώρα του Ευαγγελίου, από Σεβασμό και οι Πατριάρχες και οι Μητροπολίτες και φυσικά οι Βοηθοί Επίσκοποι, φορούν Επανοκαλύμμαυχο αντί της Μίτρας. Τέλος, η Μίτρα συμβολίζει το ακάνθινο στεφάνι και την πνευματική αρχή και εξουσία του Αρχιερέα.
ι) Η Αρχιερατική Ράβδος:H ποιμαντορική ράβδος είναι μια μακρόστενη μεταλλική ράβδος, η οποία αποτελείται από συναρμολογούμενα επάργυρα ή επίχρυσα, σκαλιστά, μεταλλικά τμήματα. Στην κορυφή της φέρει έναν σταυρό μεταξύ δύο αντιτακτών όφεων (φιδιών). Κατά την περίοδο πανηγύρεων, οι ράβδοι διακοσμούνται επιπλέον με χρωματιστά υφάσματα, τα οποία προσδένονται κάτω από την κορυφή των όφεων. Τη φέρουν επίσης και οι Ηγούμενοι Αρχιμαδρίτες, εντός των Μοναστηριών τους. Συμβολίζει «την ράβδον ευθήτητος, η ράβδος της βασιλείας Κυρίου» κατά το βιβλίο των Ψαλμών, αλλά και της Αποκαλύψεως.
ια) Το Αρχιερατικό Εγκόλπιο: Εκτός από τον Σταυρό, ο Επίσκοπος φέρνει και το Εγκόλπιο εντός της Λειτουργίας και γενικότερα είναι το διακριτικό του γνώρισμα εκτός λατρείας. Κάποτε ήταν κενό από πίσω και μετέφερε τμήματα της Θείας Κοινωνίας ως Αρτοφόριο και αργότερα και λείψανα Αγίων.Είναι ένα μεταλλικό εικόνισμα, συνήθως ωοειδούς σχήματος, στολισμένο με πολύχρωμες πέτρες ή σμάλτα, που φέρεται με χρυσή αλυσίδα από τον λαιμό του επισκόπου στο στήθος του πάντοτε, είτε ιερουργεί είτε όχι. Φέρουν την παράσταση της Θεοτόκου να κρατάει τον Ιησού και γι’ αυτό το εγκόλπιο ονομάζεται «Παναγία». Αυτού του είδους τα εγκόλπια φέρονται από όλους όσους κατέχουν τον τρίτο βαθμό της ιεροσύνης.Χριστός (εγκόλπιο) Είναι ένα μεταλλικό εικόνισμα, συνήθως ωοειδούς σχήματος, στολισμένο με πολύχρωμες πέτρες ή σμάλτα, που φέρεται με χρυσή αλυσίδα από το λαιμό του επισκόπου στο στήθος του πάντοτε, είτε ιερουργεί είτε όχι. Εικονίζουν τον Ιησού Χριστό να ευλογεί και να κρατάει το Ευαγγέλιο, οπότε σε αυτή την περίπτωση το εγκόλπιο ονομάζεται «Χριστός». Αυτά τα εγκόλπια φέρονται συμπληρωματικά κατά κύριο λόγο, μόνο από προκαθήμενους των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών.
Τέλος, ιβ) ο Αρχιερατικός Μανδύας έχει και μοναχική αλλά και αυτοκρατορική προέλευση. Είναι μακρύ, κόκκινο ή πορφυρό εξωτερικό ένδυμα, που φέρει χρωματιστές κεντητές παραστάσεις. Φοριέται συνήθως από τον επίσκοπο, σε τελετουργίες στις οποίες δεν απαιτείται πλήρης στολή (όπως ο Ορθρος ή ο Εσπερινός) ή σε επίσημες τελετουργίες. Φοριέται και από ηγουμένους μονών και αρχιμανδρίτες της Σλαβικής Εκκλησίας, αλλά δεν είναι τόσο μεγαλοπρεπείς όσο οι μανδύες των Επισκόπων.
Κλείνοντας το άρθρο μας, θέλω να πιστεύω ότι παρόλο που παραλείψαμε πολλές πατερικές αναφορές και κρατήσαμε συνοπτικά τις επικρατέστερες, ότι πήραμε έστω και μία γεύση για τον πλούτο και το βάθος των θεολογικών συμβολισμών που έχουν τα άμφια των Κληρικών. Ας κάνουμε υπακοή λοιπόν στην Εκκλησία και ας τα διατηρήσουμε, αλλά και οι κληρικοί να φροντίσουμε να μην είμαστε σαν τους Γραμματείς και Φαρισαίους, μένοντας στον τύπο και όχι στην ουσία, ότι τα άμφια δηλαδή πρέπει να συνοδεύονται από τους καρπούς των πνευματικών μας έργων παρ’ όλες τις πτώσεις και τις αμαρτίες μας. Σήμερα δεν τηρείται συχνά, σχεδόν σπάνια, αλλά θυμάμαι μικρό παιδάκι που βοηθούσα παπαδάκι κοντά στον Ιερέα της Ενορίας μου, ευλαβείς ανθρώπους που περίμεναν γονατιστοί να τους αποθέσει τα ιερά άμφια του ο Κληρικός όταν τα απεκδυόταν πάνω τους ως ευλογία, μετά τη Θεία Λειτουργία. Μεγάλη ευλογία λοιπόν γι αυτούς που τα ευλαβούνται και τα αγγίζουν, αλλά και μεγάλη ευθύνη γι αυτούς που τα φορούν!

ΠΗΓΗ : Κιβωτός της Ορθοδοξίας, Αναδημοσίευση : http://euxh.gr Συντάκτης  π.Αντώνιος Χρήστου

Τετάρτη, 9 Μαΐου 2018

Το μυστήριο της Μετανοίας: 24η Ομιλία.

Τρίτη, 8 Μαΐου 2018

Στην Εκκλησία μένουμε όπως είμαστε ή αλλάζουμε;

Δευτέρα, 7 Μαΐου 2018

Κοιμήθηκε ο π. Κωνσταντίνος Σχοινοχωρίτης.


0

Σε ηλικία 83 ετών αποδήμησε εις Κύριον ο π. Κωνσταντίνος Σχοινοχωρίτης που είχε διατελέσει εκτός των άλλων πρωτοσβετύρετος  του Αγίου Πέτρου. Η σορός του βρίσκεται από το πρωί της Δευτέρας 7/5/2018 στον Ιερό Ναό Αγίου Πέτρου και η εξόδιος ακολουθία θα γίνει στις 15:00 μ.μ.
Καλό παράδεισο π. Κωσταντίνε!

Η καλή αλλοίωση της Συναντήσεως με τον Κύριο.


Όταν κάποιος  αμαρτωλός μπορεί να γίνει Φωτεινός και Ισαπόστολος.
του π. Αντωνίου Χρήστου

Χριστός Ανέστη Αγαπητοί μου Αδελφοί! Καθώς με την χάρη Του Θεού, φτάνουμε στην Πέμπτη Κυριακή από το Πάσχα, δεν μπορούμε να μη σταθούμε και αφιερώσουμε το σημερινό άρθρο μας, τόσο με το περιστατικό της Συναντήσεως του Κυρίου μας με την Σαμαρείτιδα, όσο και με τον καρπό αυτής της συναντήσεως, που είναι η μετάνοια και η αφιέρωση όλης της υπόλοιπης ζωής της, αυτής της γυναίκας, στο έργο Του Κυρίου μας.  
Ας τα πάρουμε όμως με την σειρά: Στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο από το στίχο 4 του 4ου Κεφαλαίου, μέχρι και τον στίχο 42, βλέπουμε τον Κύριο, να αφήνει την Ιουδαία και να επιστρέφει προς την Γαλιλαία, μέσω της ευρύτερης περιοχής της Σαμάρειας και συγκεκριμένα της πόλεως Συχάρ, κοντά  στο μέρος που είχε δώσει στη Παλαιά Διαθήκη ο Πατριάρχης Ιακώβ στον υιόν του  Ιωσήφ. Το κανονικό όνομα της Πόλεως ήταν Συχέμ, αλλά μετονομάστηκε από τους Ιουδαίους σε Συχάρ που σημαίνει μέθη-σκοτάδι. Γιατί; Γιατί οι Σαμαρείτες αν και διδάχθηκαν τον αληθινό Θεό, είχαν αναμείξει με την πάροδο του χρόνου και με τους πολλούς μικτούς γάμους με αλλόθρησκους, την πίστη τους και με άλλους Θεούς ειδωλολατρικούς. Δέχονταν μόνο την Πεντάτευχο του Μωϋσέως και θεωρούσαν τους ευατούς τους απόγονους του Αβραάμ και του Ιακώβ. Οι Ισραηλίτες όμως εξαιτίας των πολλών στοιχείων ειδωλολατρείας που είχαν αναμείξει στη πίστη τους οι Σαμαρείτες, τους θεωρούσαν εθνικούς και αλλόθρησκους. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη έχθρα και μίσος ανάμεσα στους δύο αυτούς λαούς και περιοχές και γι αυτό οι Ιουδαίοι δεν είχαν καθόλου επαφές με τους Σαμαρείτες (ο όρος και το όνομα, χρησιμοποιείται πάντα υποτιμητικά και αρνητικά από τους Ιουδαίους). Ο Χριστός όμως με την παρουσία του, έρχεται να σπάσει και να γεφυρώσει αυτή την έχθρα.
Ο Ιησούς,  κουρασμένος καθώς ήταν από την οδοιπορία και τον καύσωνα της ημέρας, κάθισε να ξεκουραστεί στο φρέαρ (πηγάδι) του Ιακώβ, το οποίο  ο Πατριάρχης το έτος περίπου 1887 π.Χ., επιστέφοντας από την Μεσοποταμία, αγόρασε ένα αγρόκτημα το οποίο περιείχε μέσα και το συγκεκριμένο πηγάδι. Η ώρα ήταν 12 το μεσημέρι και την ώρα που οι μαθητές του Κυρίου πήγαν στη πόλη για να αγοράσουν τροφές, ἄφήνοντάς τον μόνο, έρχεται να γεμίσει από το πηγάδι μια γυναίκα Σαμαρείτιδα. Ο Κύριος από εκείνη την ώρα, κάνει ένα σωρό κινήσεις και αποκαλύψεις, που ανατρέπουν τα καταστημένα και τις αντιλήψεις της εποχής :
α) Ο Χριστός απευθύνει λόγο στη γυναίκα και της ζητά να πιεί νερό. Με αυτή την κίνηση του ο Χριστός, κάνει δύο ανατροπές, τόσο ότι μιλά ένας Ιουδαίος με έναν Σαμαρείτη και κατά δεύτερο, ένας άντρας με μία γυναίκα, πράγματα που απαγορευόντουσαν και θεωρόντουσαν  αδιανότητα για την εποχή. Η γυναίκα απορεί για αυτές τις δύο επαναστατικές κινήσεις του Κυρίου. Ο Ιησούς της απαντά: «Εάν εγνώριζες την δωρεάν, την οποίαν ο Θεός δίδει στους ανθρώπους, και ποιός είναι αυτός που σου λέγει, δος μου να πιώ, συ θα εζητούσες από αυτόν και θα σου έδιδε πηγαίο νερό, που δεν στειρεύει ποτέ» (Ιω 4,10). Η Σαμαρείτιδα δεν κατάλαβε το μεγαλείο του ζωντανού νερού (τις δωρεές του Αγίου Πνεύματος, που καθαρίζουν, δροσίζουν και ζωογονούν την ψυχή και την κάνουν να ανθίζει και να καρποφορεί τον πλούτο των αρετών και των καλών έργων, τους πολύτιμους και ευάρεστους στον Θεό πνευματικούς καρπούς) και λογικά και γήινα σκεπτόμενη, απορεί που θα βρεί ο Χριστός νερό χωρίς κουβά σε ένα βαθύ πηγάδι. Στη συνέχεια του λόγου της προσπαθεί να συγκρίνει τον Χριστό με τον Πατριάρχη Ιακώβ και με μια δόση ειρωνείας ερωτά : «Μήπως συ είσαι ανώτερος από τον πατέρα μας τον Ιακώβ, ο οποίος έδωκε το πηγάδι εις ημάς, και από το νερό του οποίου ήπιε και αυτός και τα παιδιά του και όλα τα ζώα που έβοσκε;» (Ιω. 4,12)
β) Στην απορία αυτή της γυναίκας, ο Κύριος προβαίνει σε μια μεγάλη αποκάλυψη, που δεν είχε κάνει σε κανέναν ως ώρας : « Ο καθένας, που πίνει από το νερό αυτό, θα διψάσει πάλι. Εκείνος όμως που θα πιεί από το νερό, το οποίον εγώ θα του δώσω, δεν θα διψάσει ποτέ, αλλά το νερό, που εγώ θα του δώσω, θα μεταβληθεί μέσα του σε αστείρευτη πηγή πνευματικού ύδατος, που θα αναβλύζει πάντοτε και θα του χαρίζει αιώνιο ζωή»(Ιω 4,13-14). Η Γυναίκα ενθουσιασμένη από αυτή την αποκάλυψη αλλά και ταλαιπωρημένη όπως και όλος ο κόσμος, από τον μακροχρόνιο κόπο να πηγαίνει κάθε τόσο στο πηγάδι γι να γεμίζει νερό, ζητά να της δώσει αυτό το νερό. Τότε ο Κύριος ξεκινά την θεραπευτική του, για να μπορεί να γίνει άξια αυτής της δωρεάς, ζητώντας να φέρει τον άνδρα της εκεί. Εκείνη απαντά ότι δεν έχει άνδρα. Ο Κύριος την επαινεί για την απάντηση, γιατί είχε ήδη 5 άνδρες και με αυτόν που ήταν τώρα δεν ήταν ουσιαστικά άνδρας της. Ο έλεγχος και η αποκάλυψη αυτή του Κυρίου μας για την ζωή της γυναίκας αυτής, όχι μόνο δεν την στεναχωρούν, αλλά ίσα-ίσα της βεβαιώνουν ότι δεν έχει να κάνει με ένα απλό άνθρωπο, αλλά με κάποιον τουλάχιστον προφήτη και γι αυτό ζητά να λύσει τις μεγαλύτερες θεολογικές της απορίες. Αν και γυναίκα αμαρτωλός, είχε υψηλά ενδιαφέροντα και αναζητήσεις και ο Κύριος ως καρδιογνώστης το γνώριζε πολύ καλά.
γ) Η Σαμαρείτισα ρωτά που πρέπει να λατρεύεται ο Θεός, γιατί οι Ισραηλίτες λένε στα Ιεροσόλυμα στον Ναό του Σολομόντος, ενώ οι Σαμαρείτες υποστηρίζουν  στο όρος Γαριζίν. Πάνω σε αυτή την απορία λαμβάνει μια υπέροχη απάντηση, που δείχνει την ποιοτική διαφορά της εποχής της καινής διαθήκης και της Εκκλησίας, σε σχέση με τον Μωσαϊκό Νόμο και την Παλαιά Διαθήκη : «Αλλά έρχεται πλέον ώρα, και μάλιστα τώρα ήλθε, οπότε οι γνήσιοι και πραγματικοί προσκυνητές θα τιμήσουν και θα λατρεύσουν τον ουράνιο Πατέρα με το φωτισμένο και καθαρό πλέον πνεύμα τους και με λατρεία όχι τυπική και συμβολική, αλλά αληθινή και σαφή. Διότι και ο Πατήρ ζητεί τέτοιοι να είναι, φωτισμένοι τον νουν και καθαροί κατά την καρδιά, αυτοί που θα τον λατρεύουν. Ο Θεός είναι Πνεύμα, πανυπερτέλειο και πανταχού παρόν και δεν κατοικεί εις ορισμένους μόνο τόπους. Εκείνοι, οι οποίοι τον λατρεύουν πρέπει να τον προσκυνούν με όλη τους την ψυχή, με αφοσιωμένη την καρδιά και την διάνοιά τους σ’ αυτόν, με φωτισμένη και αληθινή γνώση περί αυτού και της λατρείας, που του ταιριάζει» (Ιω. 4,23-24).
Δ) Η τέταρτη και η μεγαλύτερη ανατροπή είναι όταν η Σαμαρείτιδα εκφράζει την πεποίθηση «ότι έρχεται ο Μεσσίας, που ελληνικά λέγεται Χριστός. Όταν έλθει εκείνος, θα μας τα αναγγείλει όλα». Τότε ο Κύριος κάνει κάτι ασυνήθιστο σε σχέση με τα Ευαγγέλια των Συνοπτικών (Μάρκος, Ματθαίος, Λουκάς) που έκρυβε με επιμέλεια την μεσαιωνική του ιδιότητα και ζητούσε από αυτούς που θεράπευε να μην το αποκαλύψουν σε άλλους. Φανερώνει απερίφραστα και κατηγορηματικά ότι αυτός είναι ο Μεσσίας, «ἐγώ εἰμι ὁ λαλῶν σοι» (Ιω. 4,26). Σε μια αλλόθρησκο, σε μια γυναίκα και μάλιστα αμαρτωλή, που όμως έχει ταπείνωση, έχει αναζήτηση και την απασχολούν τα υψηλά και πνευματικά θέματα, ο Κύριος αποκαλύπτεται και αυτή η αποκάλυψη αλλάζει ριζικά και την ζωή της, αλλά και όλης της πόλης που ζει. Την ώρα που οι μαθητές επιστρέφουν, εκείνη γεμάτη χαρά αφήνει το νερό και τον σκοπό που ήρθε στο πηγάδι και πάει στη πόλη της και μιλάει για τον Χριστό να έρθουν να τον δουν και να τον συναντήσουν. Την δική της αποκάλυψη και χαρά δεν την κρατά για τον ευατό της, αλλά την μοιράζεται με τους συμπολίτες της.
Ε)  Οι μαθητές ζητούν από τον Κύριο να φάει, αλλά αυτός τους διαβεβαιώνει ότι  η δική του τροφή είναι όταν υλοποιεί την αποστολή και το θέλημα Του Ουράνιου Πατέρα στη γη (4.34-38). Ταυτόχρονα βγαίνουν οι πολίτες της πόλεως Συχέμ και συναντούν τον Χριστό  «Από δε την πόλη εκείνη πολλοί Σαμαρείτες επίστευσαν σ’ αυτόν από τα λόγια της γυναικός εκείνης, που επιβεβαίωνε ότι μου είπε όλα όσα έκανα.Όταν, λοιπόν, ήλθαν εις αυτόν οι Σαμαρείτες, τον παρακαλούσαν να μείνει μαζί τους· και έμεινε εκεί δύο ημέρες. Από την διδασκαλία, που τους έκαμε, επίστευσαν πολύ περισσότεροι σ’ αυτόν Και στη γυναίκα έλεγαν ότι “στον Ιησού δεν πιστεύουμε πλέον από όσα συ μας είπες περί αυτού, αλλά διότι ημείς, οι ίδιοι τον έχουμε ακούσει και γνωρίζουμε καλά ότι πράγματι αυτός είναι ο Σωτήρας του κόσμου, ο Χριστός”.
Κλείνοντας το άρθρο μας αγαπητοί μου αδελφοί, καταλαβαίνουμε γιατί η Εκκλησία μας, ονόμασε την Σαμαρείτιδα Φωτεινή και μάλιστα Ισαπόστολο, αφού όχι μόνο παρακίνησε τους συμπατριώτες της να γνωρίσουν τον Χριστό, αλλά μετά την Ανάσταση Του Κυρίου και την Πεντηκοστή,  αφιέρωσε τον εαυτό της στη διάδοση του Ευαγγελίου. Πήγε στην Αφρική και στη Ρώμη όπου έλαβε και μαρτυρικό θάνατο από τον αυτοκράτορα Νέρωνα (54 - 68), όταν αυτός έμαθε ότι η Αγία Φωτεινή έκανε Χριστιανές τη θυγατέρα του Δομνίνα και μερικές δούλες της. Μάλιστα μαζί με την Αγία Φωτεινή, εμαρτύρησαν οι υιοί της και οι πέντε αδελφές της. Από την δική της συμπεριφορά και βιοτή καταλαβαίνουμε γιατί   ο Χριστός είναι η αλήθεια, αφού μια άσημη αμαρτωλή γυναίκα, άλλαξε εντελώς ζωή και γύρισε την οικουμένη και στο τέλος αξιώθηκε να μαρτυρήσει για τον Κύριο. Για εμάς τους Έλληνες, έχει συνδεθεί το όνομά της και με την ιστορία του μικρασιατικού Ελληνισμού, αφού ο Ναός προς τιμή της στη Σμύρνη, μεταφέρθηκε στη Νέα Σμύρνη και οι πρεσβείες της μας συνοδεύουν πάντα. Ας την μιμηθούμε και τα έργα μας ας είναι φωτεινά! Αμήν!

ΠΗΓΗ : Κιβωτός της Ορθοδοξίας, Αναδημοσίευση : http://euxh.gr Συντάκτης  π.Αντώνιος Χρήστου