Κήρυγμα στην Κυριακή των Αγίων Πάντων 2013 -του Αρχιμανδρίτου π. Διονυσίου Λαζαρίδη

     

H εκκλησία μας εορτάζει σήμερον τελευταία Κυριακή του Πεντηκοσταρίου εν μιά και μόνον εκκλησιαστικήν ημέραν την πανήγυριν δύο τινών. Την πάνδημον χορείαν της συνάξεως των δώδεκα 

Αγίων Αποστόλων αλλά και πάντων των Αγίων.  Αναρωτιόμαστε πως ημπορεί μία καί μόνον ημέρα να χωρέσει τα ανυπέρβλητα καυχήματα των σεπτών Αποστόλων, τους λογικούς αστέρες της εκκλησίας και συγχρόνως τα αρραγή στηρίγματα των θεμελίων της τους Αγίους Πάντες; Ιλιγγιά ο νούς μας στην απαρίθμηση της αμέτρητης χορείας των ονομάτων τους που κατακλύζουν και φωταγωγούν τα σεπτά δίπτυχα της εκκλησίας μας. Τί να απαριθμήσει κανείς του Πέτρου τη στερρότητα ή του Παύλου την σύνεσιν και την σοφίαν, των προπατόρων, των πατέρων των πατριαρχών, των μαρτύρων, των ιεραρχών, των οσίων, των ασκητών των δικαίων την χορείαν οι οποίοι με το φως της χάριτος τους καταφαίδρυναν  και κατεκόσμησαν όλην την οικουμένην. 

     Το φώς του μαρτυρίου τους δια του αίματος τους εστόλισε την εκκλησίαν ως πορφύραν και βύσσον.  Τόσο οι πνευματορρήτορες μαθητές του Σωτήρος Χριστού όσο και οι Άγιοι Πάντες εκκάησαν από το πύρ της θεηφόρου αγάπης του Κυρίου μας και  κατεφρόνησαν τους αληθινούς άνθρακες που έκαυσαν τα μαρτυρικά σώματα τους.  Στρεβλούμενοι, εκκεντούμενοι, τυμπανιζόμενοι, ξεόμενοι,  και κάρας ετεμνόμενοι, φλογιζόμενοι, έχυσαν κρουνούς από τα τίμια αίματα τους και την Αγίαν μας εκκλησίαν κατήρδευσαν και εζωογόνησαν και δια των προσφερομένων ικεσιών τους την Αγίαν μας Εκκλησίαν εν ειρήνη βαθείαν διατήρησαν σε καιρούς λίαν χαλεπούς. 

    Η καρδίαν πάντων των Αγίων ήτο καιομένη και πυρπολουμένη με τη μοναδική αγάπη του Σωτήρος Χριστού και οι γήινοι έγιναν επουράνιοι και έφεραν εις την γήν του ουρανόν και εις τον εμπαθήν κόσμον εφύτευσαν την απάθειαν του νου και της καρδίας.  Ως αστέρες πολύφωτοι του νοητού στερεώματος, εκόμισαν εις ημάς τους άνυδρους πνευματικά την ζωηφόρον χάριν του Πνεύματος και εξέπληξαν ακόμη και τις ασώματες δυνάμεις με την χύσιν του αγνού αίματος τους, καθώς ουράνωσαν την επίγειον εκκλησίαν μας και κατεπλούτησαν με τον διδασκαλικόν λόγον τους ολόκληρον την οικουμένην. Τους ευγνωμονούμε δι’αυτό και τους γεραίρουμε καθώς εδίωξαν της προσωπικής μας άγνοιας τον ζόφον και με τω θείω φωτί της γνώσεως τους κατελάμπρυναν την αχλύν των παθών μας.  Εν τω μέσον της τρυφηλής ζωής που διανύουμε τα μαρτύρια τους η σεπτή πίστη τους μας φαίνονται ως χίμαιρες.  Εκήρυξαν και ήραν τον Ζωηφόρον Σταυρόν αγαλιώμενοι και το σεπτόν πάθος του Κυρίου μας ακλινώς εμιμήθησαν.  Ζούμε και εμείς την σήμερον ημέραν εν αγαλιάσει ψυχής και καρδίας; Οι αυτοχειρίες έχουν φθάσει στο ζενίτ της Ελληνικής κοινωνίας. Εχάθηκε η αγαλίαση καρδίας που είχον οι σεπτοί και ένδοξοι πρόγονοι μας. Κυριαρχεί η ανασφάλεια, η αλαζονεία, η εγκατάλειψη του πλησίον, οι φοβίες, οι μανιοκαταθλιπτικές τάσεις. Οι Άγιοι Απόστολοι και Άγιοι Πάντες επολέμησαν προτάσοντας σθεναρώς τα στήθη των εναντίων παντός εχθρού και προπάντων εναντίον του αοράτου εχθρού, θωρακίζοντας πρώτα τας ψυχάς και καρδίας αυτών. Με γνώμη ανδρείας ανέλαβαν μαρτυρικούς άθλους και ακλινώς υπέμειναν αυτούς, αποτινάσοντας κάθε ίχνος δειλίας και εσωτερικής φοβίας εκ των καρδιών των. 

     Αγαπητοί μου, τη σήμερον ημέραν, η αγαλίαση καρδίας εκλέλοιπεν εκ των καρδιών πολλών αδελφών μας της συγχρόνου κοινωνίας και καλούμαστε ημείς οι πιστοί του εικοστού πρώτου αιώνος, ενδυσάμενοι τα όπλα της πίστεως και του φωτός να δώσουμε μαρτυρία πίστεως. Ας αναρωτηθούμε έκαστος προσωπικώς εάν άρουμε τον Σταυρόν ημών εν αγαλιάσει καρδίας. Αυτό εμπεριέχει και 

προϋποθέτει την ανάληψιν του προσωπικού μας σταυρού εκουσίως και με αγαλλίαμα καρδίας.  Η κοινωνία μας πρέπει να λάβει δείγματα μαρτυρικού πνεύματος από ημάς με αγαλλώμενα πρόσωπα και στερρήν την πίστην και ακλινές το μαρτυρικόν φρόνημα για να πιστεί όπως  πάλαι ποτέ με τους αγίους μάρτυρας που ως εθελόθυτα θύματα με τά εκούσια στίγματα και παθήματα της σαρκός των, ουράνωσαν την γην μιμούμενοι το πάθος του Χριστού και εβάδισαν την οδόν της αθανασίας άροντες τον Σταυρόν των αγαλλόμενοι. 

    Σαν σήμερα εορτάζω την ενδεκάτην επέτειον την εις ιερέαν χειροτονίας μου και καλούμε δια της ιερωσύνης να εναθλήσω γενναίως συν τοις αποστόλοις, τοις οσίοις διδασκάλοις και συν τοις ιερομάρτυσι, είμαι όμως ικανός; Εκείνοι έχοντες τα πάθη των βροτών και τις γήινες αδυναμίες εκκάθαραν εαυτούς τη χειρουργία της χάριτος. Πρέπον και δι’εμέ να εισέλθω εις τον πνευματικόν χειρουργίον της χάριτος δια να λάβω την εσωτερικήν κάθαρσιν εκ των βροτείων παθών τη χειρουργία 

του παρακλητικού Πνεύματος, δια να αφαιρεθεί πλήθος παθών του εγωιστικού φρονήματος και της εγωπαθούς καρδίας μου.  Ας καταστεί η εν Χριστώ ζωή μου άξιαν ομολογίαν έμπροσθεν του Πατρός ημών του εν ουρανοίς και εκουσίας αναλήψεως του ζωηφόρου εμού Σταυρού εν αγαλλιάμα καρδίας. Γένοιτο, Αμήν.

Ομιλία δια το Ομοδύναμον Πνεύμα-Κυριακή της Πεντηκοστής.

                                                 

     "  Γλώσσαι ποτέ συνεχύθησαν διά την τόλμαν της πυργοποιίας, γλώσαι δε νύν  εσοφίσθησαν διά την δόξαν της Θεογνωσίας. "

                                     του Αρχιμανδρίτου π. Διονυσίου Λαζαρίζη 

 

Είναι αλήθεια ότι βιώνουμε πνευματικά άνυδρες εποχές στην ευλογημένη πατρίδα μας.  Παρακαλούμε τον Κύριον μας ώστε το Πνεύμα του το Αγαθόν να μας οδηγήσει όλους τους Έλληνες εν γή ευθεία, διότι ακόμη περιπλανιώμαστε στην γήν της αποστασίας. Ζούμε μακριά από την βιαία Πνοή και είμαστε αμύητοι του Παναγίου Πνεύματος της χάριτος. Απέχουμε μακράν από την πνευματικήν σύνεσιν που προσφέρει η Αγία μας Εκκλησία ως σαφήν γνώσιν η συνετίζουσαν τας ψυχάς των Ορθοδόξων. Ο ζόφος των παθών μας έχει επισκιάζει τα όμματα της ψυχής μας. Παρακαλούμε θερμώς βαθιά λαβωμένοι από την ακηδίαν της ψυχής μας να λάβουμε την παραμυθίαν της χάριτος και αναφωνούμε σθεναρώς στο Πνεύμα της χάριτος, «Έγγισον ημίν έγγισον ο Πανταχού.»

 

Είναι παράδοξο για τη σημερινή εκκοσμικευμένη ελληνική κοινωνία μας να μιλάμε για το Πνεύμα τη στιγμή που μας έχει κυριεύσει ο άκρατος καταναλωτισμός η άμετρος αλαζονεία της δόξας της εξουσίας, η σάρκα μολυσμένη από τα πάθη μας αδυνατεί να νιώσει τη μέθεξιν του Πνεύματος. Όμως παρότι η κρίση εταπείνωσε το σώμα μας σε εμάς τους Χριστιανούς που νιώθουμε την ταεπείνωση σαν ψυχικό φάρμακο τότε το πνεύμα μας πρέπει να παραμένει συνηγμένο με την βιαία πνοήν. Εάν θεωρούμε ότι είμαστε συντεταγμένοι με τις πύρινες γλώσσαις τότε είμαστε συντεταγμένοι με τα ξένα από τον γήινον υλικόν κόσμο διδάγματα της Αγίας Τριάδος. Η κοινωνία μας υποφέρει ηθικά, υλικά, πνευματικά και ψυχικά. Πως θα μυηθεί των ξένων ρημάτων του Πνεύματος εν μέσω πνευματικής ξηρασίας που διανύουμε αγαπητοί μου. Εμείς οι εναπομείναντες πιστοί εις τα θεία διδάγματα που μας προσφέρει η Αγία Μητέρα Εκκλησία μας ως ζωηφόρα νάματα, πρέπει να εναρμονίσουμε τη βιοτή μας με την λύρα του Πνεύματος ώστε να καταστούμε θεόπνευστες χορδές πνευματικού μελωδήματος.

Σαν άλλοι Απόστολοι έχουμε ευθύνη να σαγηνεύσουμε με την πνευματική ζωή μας και τα μεστά Πνεύματος Αγίου έργα μας, τα πνευματικά αισθητήρια των πεπλανημένων εκ του ζόφου της πνευματικής άγνοιας αδελφών μας. Η διδασκαλία της εκκλησίας μας είναι βίωμα είναι αγιαστική πράξις, είναι Πνεύμα σοφίας, Πνεύμα συνέσεως, Πνεύμα νοερόν, Πνεύμα Θεοποιούν και πηγή αγαθότητος. Ο πιστεύων και ζών εγκολπούμενος μετά της Θειοτάτης αυτής Αγιοπνευματικής Διδασκαλίας, ενεργεί εις τον κόσμον και εν μέσω της πνευματικής σήψεως και διαφθοράς που εμφορεί την κοινωνίαν μας δυστηχώς, ως εστεμένος με το Πνεύμα το Άγιον όπως οι προφήται και οι απόστολοι πάλαι ποτέ εστέφθησαν και κατέστησαν τους εαυτούς τους ως ξένον άκουσμα και ξένον θέαμα για τον απορημένον εκ της πνευματικής ακοινωνησίας κόσμον.

Είναι γεγονός αγαπητοί μου ότι εμείς οι αγωνιζόμενοι Χριστιανοί ως κοινωνοί του Πνεύματος αποτελούμε ξένον άκουσμα και ξένον θέαμα.  Όμως η Πνευματική μαρτυρία του αγωνιζόμενου πιστού εις τον σύγχρονον χειμαζόμενον κόσμον αποτελεί σημείον αδιάψευστον τοις πάσιν. Η χάρις του Αγίου Πνεύματος μας καλεί σήμερα ή να καταξιωθούμε της κοινωνίας του Θείου Φωτός ή να εκπέσουμε εις την νόσον της απιστίας.  Σήμερα καλούμαστε αγαπητοί μου αδελφοί ή να βιώσουμε την θείαν μέθεξιν ελλαμπόμενοι την μυστικήν καινουργίαν της γνώσεως του Πνεύματος στις καρδιές μας, ή να μείνουμε εις τον ζόφον της αγνωσίας. Εμείς διαλέγουμε το πρώτο την θειοτάτην γνώσιν του Πνεύματος και καταγγέλουμε την κοσμικήν πνευματικήν σύγχυσιν της σύγχρονης βαβέλ. Ας αναφωνήσουμε με αγωνία και πίστη το Πνεύμα Σου το Αγαθόν μη αντανέλης αφ’ημών των αμαρτωλών.  Δόξα σοι!

Σαν σήμερα αγαπητοί μου την Ογδόην Κυριακή από του Πάσχα την Αγίαν Πεντηκοστήν εορτάζομεν. Όντως ο Κύριος μας ανέδειξε πανσόφους Αποστόλους τους φοβισμένους αγράμματους αλιείς και εκείνοι σαγήνευσαν την οικουμένην εμφορούμενοι με το Πνεύμα το Άγιον. Ο φωτισμός του Αγίου Πνεύματος έγινε αισθητός εν είδει πυρίνων γλωσσών.  Σήμερα εορτάζουμε πανηγυρικώς την ευλογημένην αυτήν επετειακήν ημέραν της Αγίας Πεντηκοστής και αισθανόμαστε σαν άλλοι ουρανομύστες Απόστολοι την συμπλήρωσιν της επαγγελίας. 

Σήμερα αγαπητοί μου το φώς επέστη του Παρακλήτου και την Αγίαν μας Εκκλησίαν εφώτισεν. Σήμερα ελάβαμεν από την ζωοφόρον πηγήν του Παναγίου Πνεύματος το δροσώδες πύρ, αυτή η υετίζουσα φλόγα μερίσθηκε και μας γέμισε με το Παρακλητικόν φώς.  Σήμερα ο πυρφόρος ποταμός του Πνεύματος ξεχείλισε και αξιωθήκαμε να λάβουμε την χάριν δια πυρός και ύδατος. Σήμερα εγίναμε Θεόπτες της καταπεμφθείσανς δόξας του Κυρίου μας.

Είναι αλήθεια ότι βιώνουμε πνευματικά άνυδρες εποχές στην ευλογημένη πατρίδα μας.  Παρακαλούμε τον Κύριον μας ώστε το Πνεύμα του το Αγαθόν να μας οδηγήσει όλους τους Έλληνες εν γή ευθεία, διότι ακόμη περιπλανιώμαστε στην γήν της αποστασίας. 

Ζούμε μακριά από την βιαία Πνοή και είμαστε αμύητοι του Παναγίου Πνεύματος της χάριτος. Απέχουμε μακράν από την πνευματικήν σύνεσιν που προσφέρει η Αγία μας Εκκλησία ως σαφήν γνώσιν η συνετίζουσαν τας ψυχάς των Ορθοδόξων. Ο ζόφος των παθών μας έχει επισκιάζει τα όμματα της ψυχής μας. Παρακαλούμε θερμώς βαθιά λαβωμένοι από την ακηδίαν της ψυχής μας να λάβουμε την παραμυθίαν της χάριτος και αναφωνούμε σθεναρώς στο Πνεύμα της                                                                                                        χάριτος, «Έγγισον ημίν έγγισον ο Πανταχού.»

Είναι παράδοξο για τη σημερινή εκκοσμικευμένη ελληνική κοινωνία μας να μιλάμε για το Πνεύμα τη στιγμή που μας έχει κυριεύσει ο άκρατος καταναλωτισμός η άμετρος αλαζονεία της δόξας της εξουσίας, η σάρκα μολυσμένη από τα πάθη μας αδυνατεί να νιώσει τη μέθεξιν του Πνεύματος. Όμως παρότι η κρίση εταπείνωσε το σώμα μας σε εμάς τους Χριστιανούς που νιώθουμε την ταεπείνωση σαν ψυχικό φάρμακο τότε το πνεύμα μας πρέπει να παραμένει συνηγμένο με την βιαία πνοήν. Εάν θεωρούμε ότι είμαστε συντεταγμένοι με τις πύρινες γλώσσαις τότε είμαστε συντεταγμένοι με τα ξένα από τον γήινον υλικόν κόσμο διδάγματα της Αγίας Τριάδος. Η κοινωνία μας υποφέρει ηθικά, υλικά, πνευματικά και ψυχικά. Πως θα μυηθεί των ξένων ρημάτων του Πνεύματος εν μέσω πνευματικής ξηρασίας που διανύουμε αγαπητοί μου. Εμείς οι εναπομείναντες πιστοί εις τα θεία διδάγματα που μας προσφέρει η Αγία Μητέρα Εκκλησία μας ως ζωηφόρα νάματα, πρέπει να εναρμονίσουμε τη βιοτή μας με την λύρα του Πνεύματος ώστε να καταστούμε θεόπνευστες χορδές πνευματικού μελωδήματος. 

Σαν άλλοι Απόστολοι έχουμε ευθύνη να σαγηνεύσουμε με την πνευματική ζωή μας και τα μεστά Πνεύματος Αγίου έργα μας, τα πνευματικά αισθητήρια των πεπλανημένων εκ του ζόφου της πνευματικής άγνοιας αδελφών μας. Η διδασκαλία της εκκλησίας μας είναι βίωμα είναι αγιαστική πράξις, είναι Πνεύμα σοφίας, Πνεύμα συνέσεως, Πνεύμα νοερόν, Πνεύμα Θεοποιούν και πηγή αγαθότητος. Ο πιστεύων και ζών εγκολπούμενος μετά της Θειοτάτης αυτής Αγιοπνευματικής Διδασκαλίας, ενεργεί εις τον κόσμον και εν μέσω της πνευματικής σήψεως και διαφθοράς που εμφορεί την κοινωνίαν μας δυστηχώς, ως εστεμένος με το Πνεύμα το Άγιον όπως οι προφήται και οι απόστολοι πάλαι ποτέ εστέφθησαν και κατέστησαν τους εαυτούς τους ως ξένον άκουσμα και ξένον θέαμα για τον απορημένον εκ της πνευματικής ακοινωνησίας κόσμον. 

Είναι γεγονός αγαπητοί μου ότι εμείς οι αγωνιζόμενοι Χριστιανοί ως κοινωνοί του Πνεύματος αποτελούμε ξένον άκουσμα και ξένον θέαμα.  Όμως η Πνευματική μαρτυρία του αγωνιζόμενου πιστού εις τον σύγχρονον χειμαζόμενον κόσμον αποτελεί σημείον αδιάψευστον τοις πάσιν. Η χάρις του Αγίου Πνεύματος μας καλεί σήμερα ή να καταξιωθούμε της κοινωνίας του Θείου Φωτός ή να εκπέσουμε εις την νόσον της απιστίας.  Σήμερα καλούμαστε αγαπητοί μου αδελφοί ή να βιώσουμε την θείαν μέθεξιν ελλαμπόμενοι την μυστικήν καινουργίαν της γνώσεως του Πνεύματος στις καρδιές μας, ή να μείνουμε εις τον ζόφον της αγνωσίας. Εμείς διαλέγουμε το πρώτο την θειοτάτην γνώσιν του Πνεύματος και καταγγέλουμε την κοσμικήν πνευματικήν σύγχυσιν της σύγχρονης βαβέλ. Ας αναφωνήσουμε με αγωνία και πίστη το Πνεύμα Σου το Αγαθόν μη αντανέλης αφ’ημών των αμαρτωλών.  Δόξα σοι!

ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΝΤΙΠΑΣΧΑ : ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΠΙΣΤΙΑΣ ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΩΣ ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΙΣΤΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

του π. Διονυσίου Λαζαρίδη

Η απιστία του Θωμά εξάρεται κατά την Κυριακή του
Θωμά, παρόλαυτά ερευνώντας κανείς τα συνοπτικά
Ευαγγέλια εκείνα μαρτυρούν την απιστία ως γενικό
φαινόμενο της στάσεως του συνόλου των μαθητών. Θα
ήταν λοιπόν αδόκιμο και άδικο να απομονώσουμε στο
πρόσωπο του Θωμά το θέμα της απιστίας, καθώς είναι
άξιον να μελετήσουμε τη στάση και τη συγκεκριμένη
νοοτροπία της σκληροκαρδίας και απιστίας καθαρά στη
βάση της, όπως εκείνη αναδύεται μέσα από τα σπλάχνα
του κύκλου των μαθητών. Αξίζει να εξετάσουμε την
απιστία ως φαινόμενο του συνόλου των μαθητών κατά
τη φανέρωση του Αναστημένου Ιησού Χριστού ενώπιον
τους. Δυστηχώς η απιστία του Θωμά έρχεται στην
επιφάνεια ως αποτέλεσμα της επιρροής του συνόλου
καθώς ούτε και οι λοιποί μαθητές υστερούσαν σε
απιστία και σκληροκαρδία εν σχέση με τον συμμαθητή
τους Θωμά. Εξάλλου εκείνος έχει ελαφρυντικά εν
σχέση με τους άλλους μαθητάς για τήν “καλή” απιστία
του,διότι όπως περιγράφεται εκ του Ιωάννου του
Μοναχού, “Ο Θωμάς οικονομικώς ουχ ευρέθη μετʼ
αυτών,” διότι κατʼ οικονομίαν δεν ευρισκόταν κατά τη
φανέρωση του Αναστημένου Ιησού μετά των άλλων
ένδεκα μαθητών, ώστε η απιστία του να μεταβληθεί εις
θεολογίαν πίστεως και να φέρει εις επίγνωσιν των
πιστών τας καρδίας.
Αρχής γενομένης οι ένδεκα μαθηταί έσπευσαν να
δείξουν τα πρώτα δείγματα γραφής της απιστίας των:

1

σκληροκαρδίαν, ότι τοις θεασαμένοις αυτών
εγηγερμένον ουκ επίστευσαν.” (Μαρκ. ΙΣΤ. 14) Είναι
γεγονός ότι οι εμφανίσεις του Ιησού συνετάραξαν τους
μαθητές αλλά και ακόμη και αυτές τις μυροφόρες οι
οποίες παρότι είχαν το σθένος και
στάθηκαν στο
πλευρό Του Εσταυρωμένου Ιησού αψηφώντας τον
φόβο των Ιουδαίων. Παρόλαυτα η Ανάσταση του
Κυρίου ως υπερφυσικό φαινόμενο ήταν δύσκολο να
κατανοηθεί ακόμη και από εκείνες. Θα αντιμετωπισθεί
με δυσπιστία και ικανή δόση άγνοιας πρώτα από τη
μυροφόρα Μαγδαληνή Μαρία που θα πεί βλέποντας
κενόν τον τάφον ότι: “ήραν τον Κύριον από του
μνημείου και ουκ οίδαμεν που έθηκαν αυτόν.” (Ιωαν. Κ.
2). Μόνον ο Ιωάννης που περιγράφει για τον εαυτόν
του ως: “ο άλλος μαθητής ο ελθών πρώτος εις το
μνημείον, και είδεν και επίστευσεν. (Ιωαν. Κ. 8), μόνον
εκείνος θα πιστεύσει αφού πρώτα δεί ιδίοις όμμασι το
κενοτάφιον. Το βασικό πρόβλημα των μυροφόρων, των
μαθητών συμπεριλαμβανομένου και του Θωμά ήταν ότι
“ουδέποτε ήδεισαν την γραφήν.” (Ιωαν.Κ.9), τουτέστιν
δεν έδωσαν πότε καμία βάση στα λεγόμενα των
γραφών οι οποίες εμίλησαν για την Ανάσταση του
Χριστού, είτε διότι αγνοούσαν το αληθές περιεχόμενο
τους, είτε περισσότερο διότι ήταν ανώριμοι πνευματικά
να το κατανοήσουν. Μάλλον το δεύτερον συνέβαινε
καθώς ήταν ανώριμοι πνευματικά να ερμηνεύσουν τον
γεγονός της αναστάσεως και αυτό εξηγείται από την
απάντηση των μαθητών στον Χριστό κατά την κοινή
τους πορεία προς Εμμαούς. Σύμφωνα με τον Λουκά
εκεί ομιλούν “τα περί Ιησού του Ναζωραίου, ος εγένετο
ανήρ προφήτης δυνατός εν έργω και λόγω εναντίον

2

του Θεού και παντός του λαού.” (Λουκ. ΚΔ. 19) Οι
μαθητές όπως φαίνεται εσθιάζουν την προσοχή τους
εσφαλμένως αποκλειστικά στα θαύματα και τη
διδασκαλία του Ιησού, αλλά επουδενί δεν τα συνδέουν
με την απόλυτη κυριαρχία Του επί του θανάτου και της
φθοράς και ως Αρχηγού της ζωής. Κατά αυτόν το
λόγον το πρόβλημα της απιστίας του Θωμά δεν είναι
προσωπικό αλλά λαμβάνει συνολικό χαρακτήρα που
αφορά εξʼολόκληρου το στενό κύκλο των μαθητών και
των μυροφόρων. Δεδομένης στιγμής Θα τους
κατακευρανώσει ο Ιησούς λέγοντας τους: “Ω ανόητοι
και βραδείς της καρδία του πιστεύειν επί πάσιν οις
ελάλησαν οι προφήτες!” (Λουκ. ΚΔ 25) Που οφείλεται
αυτή η ανοησία και βραδύτητα καρδίας εκ μέρους των
μαθητών; Aξίζει να εξερευνήσουμε δια μέσου των
γραφών καθώς την ίδια ανοήσια και βραδύτητα
επέδειξε και ο Θωμάς μη υπολειπόμενος των άλλων
μαθητών.
Η βάση της απιστίας εσθιάζεται στο γεγονός που
θέλει τους μαθητές να βλέπουν τον διδάσκαλο τους ως
επίγειο βασιλέα ο οποίος μέλλει να αποτινάξει τον
τυρανικό Ρωμαϊκό ζυγό απο την Ιερουσαλήμ.
Βλέποντας οι μαθητές το Χριστό να συλλαμβάνεται απο
τους Ρωμαίους χάνεται κάθε προσδοκία που είχαν
χτίσει για την απελευθέρωση του γένους τους. Ήδη
ολίγο πριν από το Θείον Πάθος του Κυρίου κατά τον
Μυστικόν Δείπνον “εγένετο δε και φιλονικία εν αυτοίς,
το τις αυτών δοκεί είναι μείζων.” (Λουκ. ΚΒ. 24).
Εσθιάζουν κατά αυτόν τον τρόπον οι μαθητές την
προσοχήν τους εις τα βασιλικά αξιώματα, ποιός θα
λάβει τι και ποιός θα αναλάβει τα σκήπτρα της
κοσμικής εξουσίας. Φυσικό επόμενο είναι όταν θα
έρθει η ώρα της θλίψεως να τον αφήσουν Μόνο να

3

πορευθεί ως Αμνός άκακος και εκείνοι σαν
σκορπισμένα πρόβατα γεγονός που θα προφητεύσει
ενώπιον τους ο Κύριος να κρυφθούν στο υπερώο. “Ιδού
έρχεται ώρα, και νύν ελύληθεν, ίνα σκορπισθήτε
έκαστος εις τα ίδια και εμέ μόνον αφήτε...” (Ιωαν. ΙΣΤ.
32) Στη θέα του αδύναμου αλυσοδεμένου Διδασκάλου
τους έχουν ξεχάσει ολότελα τα περί των Γραφών περί
του Θείου Πάθους και της Αναστάσεως. Οι μαθητές
είναι ανήμποροι πνευματικά να ενοήσουν τα λόγια του
Κυρίου που τους λέγει ότι θα έχουν θλίψη στον κόσμο
και θα τους ποιήσουν αποσυνάγωγους και ότι ακόμη
κατά το σχέδιον της θείας οικονομίας, συμφέρει
Εκείνος να απέλθει ώστε να έλθει ο Παράκλητος να
τους φωτίσει, να τους ενδυναμώσει και να τους
οδηγήσει εις πάσαν την αλήθειαν. Τους ομιλεί με
παροιμίες διότι είναι τεταραγμένοι εις την καρδίαν
τους κυριευμένοι απο φόβο και προσωπικές
ανασφάλειες. Τους επεξηγεί ότι θα μισηθούν από τον
κόσμον διότι ο κόσμος έχει μισήσει πρώτα Εκείνον.
Τους προλέγει ότι η θλίψη τους θα είνα παροδική διότι
μόλις αντικρίσουν το αναστημένο Του σώμα τότε θα
μεταβληθεί εις αναστάσιμη χαρά. “Αλλʼ η λύπη υμών εις
χαράν γενήσεται.”(Ιωαν.ΙΣΤ. 20). Με τη ρήση Του αυτή ο
Κύριος προλέγει την απιστία ως προϊόν λύπης και
απόγνωσης εκ μέρους των μαθητών Του. Εκείνοι δεν
δύνανται να Τον ενοήσουν διότι το μυαλό τους είναι
στην κοσμική εξούσια και την ανάσταση του
Ισραηλητικού γένους. Για το λόγο αυτό θα τους πεί ο
Κύριος ότι: “πολλά έχω λέγει υμίν, αλλʼ ου δύνασθαι
βαστάζειν άρτι.” (Ιωαν. ΙΣΤ .12), δεν μπορούν τη
δεδομένη στιγμή να ανταποκριθούν στην πνευματική
κρισιμότητα των περιστάσεων και να αντέξουν τους
λόγους Του λόγω της πνευματικής ανωριμότητος τους.

4

Για το λόγο αυτό θα τους μιλήσει εν παροιμίες περί της
Αναστάσεως Του προκαταβολικά πριν από το Πάθος
Του, ότι πρέπει να πορευθεί και να τους αφήσει ώστε
δια του Θείου Πάθους και της Αναστάσεως Του να τους
ετοιμάσει τόπον και να έλθει και πάλι να τους
παραλάβει λέγοντας τους χαρακτηριστικά “ίνα όπου
ειμί εγώ και υμείς ήτε.” (Ιωαν. ΙΔ. 3). Με το λόγο Του
αυτό προσπαθεί ο Κύριος προφητικώς να θέσει τα
θεμέλια της Αναστάσεως. Ο Θωμάς τότε θα τον
ερωτήσει με περισσή άγνοια, “Κύριε ουκ οίδαμε που
υπάγεις, και πως δυνάμεθα την οδόν ειδέναι;” (Ιωαν. ΙΔ.
4) Είναι φανερόν ότι η βάση της απιστίας του Θωμά ήδη
έγκειτε στην αδυναμία του να διαχωρίσει το Χριστό ως
την μοναδικήν οδόν εις την Ανάστασιν. Αδυναμία
γενική που βαραίνει το σύνολο των μαθητών και
δημιουργεί κλίμα δυσπιστίας που μετουσιώνεται στις
δύσκολες και μοναχικές στιγμές του Πάθους του Ιησού
σε ολική απιστία.
Ο Θωμάς έχει και ένα ελαφρυντικό εις την απιστίαν
του εν σχέσει με τους υπόλοιπους μαθητάς, καθώς ήτο
απών κατά την φανέρωση του Ιησού ενώπιον των
ένδεκα όπως ελέχθη. Όταν όμως ο Θωμάς θα
αντικρίσει το γεμάτο ουλές και τρυπήματα αλλά απαθές
και αθάνατο σώμα του Ιησού όπως χαρακτηριστικά
περιγράφεται από τον Γρηγόριο Παλαμά, το οποίο
πέρασε μυστηριωδώς διαμέσου των κεκλεισμενων
θυρών, τότε θα αφήσει όπισθεν τα περί της
ψηλαφήσεως και θα αναφωνήσει “ο Κύριος μου και ο

του οποίου αναδυόταν μέσα από της ουλές Του που τον
έκαναν αναγνωρίσιμο στο Θωμά, ο οποίος στη Θέα του
ακτίστου φωτός δεν χρειάστηκε να ψηλαφήσει, διότι
δεν το ήθελε καθώς δεν είχε απλά ανάγκη να το πράξει.
Στα στιχηρά ιδιόμελα αυτό τονίζεται και από τον Ιωάννη
τον Μοναχό ο οποίος παρότι συνεχώς τονίζει το
γεγονός της ψηλάφησεως αφήνει και ένα παραθυράκι
λέγοντας ότι: “Πεισθείς δε και ο Θωμάς τη οράσει των
χειρών και της πλευράς σου, Κύριον και Θεόν σε
ομολόγησε.” Στο συγκεκρίμενο ύμνο περιγράφεται
σαφέστατα όχι “τη ψηλαφήσει των χειρών και της
πλευράς σου” όπως θα περιμέναμε εκ μέρους του
Θωμά αλλά ο ύμνος αναφέρει “τη οράσει των χειρών
και της πλευράς σου”. Σαφώς εδώ σημαίνει ότι ο Θωμάς
δεν χρειάστηκε να ψηλαφήσει ποτέ αλλά καθώς είδε τη
Θέα του ακτίστου φωτός ήταν αρκετή για εκείνον και
μετά φόβου εβόησεν και Θεόν ομολόγησεν.
Ο Θωμάς φωτίσθηκε από την έλαμψη της άκτιστης
ενέργειας και ο πρώη διστάζων εθεολόγησε τελεότατα
κατά τον Παλαμά λέγοντας το διαχρονικό “Ο Κύριος
μου και ο Θεός μου.” Η απιστία του Θωμά μετεβλήθει
εις ευπιστίαν και της ψυχής του το δυσπειθές
οικονομικώς κατηξιώθη όχι μόνο να πιστεύσει αλλά και
δια της ομολογίας του να ανέλκυσει βυθόν θεολογίας
της εγέρσεως του Κυρίου κατά τα προσόμοια του
Ιωάννου του Μοναχού. Ω της καλής απιστίας και θείας
ομολογίας του Θωμά, δόξα σοι Αναστάντα Κύριε.

ΚΥΡΙΑΚΗ Β ΝΗΣΤΕΙΩΝ-Η διδασκαλία του Γρηγορίου του Παλαμά.

          Από τον Aρχιμ. Διονυσίου Λαζαρίδη.
                     

Βρισκόμαστε στον 14 αι. και η οικονομική παρακμή του Βυζαντίου είναι
εμφανέστατη. Η μεγαλυτέρη όμως παρακμή αφορά την αλλοίωση της
ανατολικής πνευματικής ταύτοτητος τόσο στη Δύση όσο και στην
Κωνσταντινούπολη. Η πόλις παρηκμασμένη ηθικά και πνευματικά έχει
αφήσει να θεριέψει στην Δύση ο ουμανισμός. Η επιβολή της κλασικής
αριστοτελικής και πλατωνικής φιλοσοφίας είναι γεγονός και για τις δύο
αυτοκρατορίες αλλά και πλήγμα που δέχεται η πόλις απο τους λόγιους
κύκλους στους κόλπους της.
Η δυτική θεολόγία με κύριο εκφραστή της τον Βαρλαάμ τον Καλαβρό
σχολαστικό θεολόγο με πλατωνίζουσες αντιλήψεις θεωρούσε το Θεό
ως ακίνητο στην υπερβατικότητα του και ως υπερκείμενο απο κάθε
γνωστική ικανότητα του ανθρωπίνου νού αφού κατά την αριστοτελική
γνωσιολογία τα παντα εμπίπτουν στα πλαίσια της εμπειρίας δια των
αισθήσεων. Πρόκειτε για μια πλατωνική ιδεοποιήση του Χριστιανισμού
αφού ταύτιζε τις ενεργειες με την ουσία του Θεού. Απέρριπτε δε
οποιαδήποτε ενέργεια του Θεού προς τον κόσμο. Θιασώτες της
σχολαστικής Θεολογίας του υπήρξαν ο Θεόδωρος Μετοχίτης και ο
Νικηφόρος Γρηγοράς αμφότεροι Βυζαντινοί φιλόσοφοι. Ο
αγνωστικισμός του Γρηγορά σχετικοποιούσε την αυθεντία της
εκκλησίας εν Αγίω Πνεύματι να διατυπώνει ορθώς το περιεχόμενο των
δογματικων αληθειων της πιστεως μας.
Στον αντίποδα του Βαρλαάμ και των μαθητών του ο Γρηγόριος ο
Παλαμάς γνήσιος θιασώτης της ησυχαστικής τριβής και πνευματικής
εμπειρίας των ησυχαστών μοναχών του Αθωνος. Βαθύς γνώστης της
ελληνικής φιλοσοφίας διδάσκαλος στον παλάτι της Κωνσταντινιπόλεως
απέσυρθη και εμόνασε στον Άθωνα και κατόπιν ανυκηρύχθηκε
Αρχιεπισκοπος Θεσσαλονίκης. Αντέκρουσε σθεναρώς τη διαλεκτικη
φιλοσοφια του Βαρλααμ ότι ο ανθρωπινος νούς κινήται με την
αναγωγική αξιοποίηση προς την κατανόηση του Ακατάληπτου Θεού “εν
αισθήσει γνωρίμων και φανερών.” Υποστήριζε οτι οι αποκεκαλυμένες
αλήθειες της πίστεως μας καταγράφησαν υπό την καθοδήγηση του
Αγίου Πνεύματος στην Αγία Γραφή και πατερική παράδοση και δεν
υπόκεινται στη γνωστική ικανότητα του ανθρώπινου νού που είναι
κτιστός και πεπερασμένος για να κατανοήση την απειρότητα της θείας
πραγματικότητας. Κατά την διδασκαλία του ο Θεός αποκαλύπτεται
στους ανθρώπους “εν ταις ενεργείες αυτού” θέση που απορρέει από
την συγκεφαλαίωση της θεολογίας των πρώτων αιώνων των
Καππαδοκών πατέρων και μετέπειτα του Μαξίμου του Ομολογητού. Η
εκκλησιαστική παράδοση είναι η μόνη πνευματική οδός για την πορεια
του ανθρώπου προς την πληρότητατα, της εν Χριστω αποκαλύψεως. Για

τον αγνωστικιστή Βαρλαάμ και τους θιασώτες της διδασκαλίας του η
σωτηρία του πιστού γίνεται δυνατή με τη γνωστική διαδικασία της
ελληνικής φιλοσοφίας που καθαίρει το νου απο την άγνοια και
αναμορφώνει το κατʼεικόνα στην ψυχή του πιστού. Ο Παλαμάς δεν
απέρριπτε τη χρησιμότητα της Ελληνικής φιλοσοφίας για παίδευσιν των
χριστιανών αλλα απέρριπτε την τάση ορισμένων λογίων να την
προβάλλουν ως τελειότερη της εν Χριστώ πίστεως και αναγκαία για την
συμπλήρωση του Ευαγγελίου και την εκ γνώσεως κάθαρση της ψυχής.
Το κέντρον της διδασκαλίας του Παλαμά βρίσκεται στη διδασκαλία του
περί διακρίσεως ουσίας και ενέργειας και ενοεί ο Παλαμάς την φυσική
ενέργεια της ουσίας του Θεού, η οποία ουσιαστικά δεν είναι κάτι
διαφορετικό από την ουσία του Θεού. Τονίζεται από την πατερική
Θεολογία κατά αυτόν τον τρόπο για να τονισθεί η διάκριση ουσίας και
ενέργειας. Διαφορετικά η φυσική ενέργεια της ουσίας του Θεού είναι
και η ουσιώδης ενέργεια διότι οφείλεται στην υπάρξη της ουσίας. Κατά
τη δογματική θεολόγια η ουσία του Θεού είναι απολύτως απλή άρα και
η ενέργεια του είναι απλή και μερίζεται αμέριστως εν μεριστοίς.
Πολλαπλασιάζεται απολλαπλασιάστως εν πολλοίς. Αυτό συμβαίνει διότι
η απλή ενέργεια του Θεού βρίσκεται σε όλα τα κτίσματα. Μία είναι η
απλή ενέργεια του Θεού με πολλά αποτέλεσματα και μέσα σε κάθε
ενέργεια όλος ο Θεός είναι παρών. Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμον
κατʼενέργειαν και κατά βούλησιν και όχι κατʼουσίαν . Οπότε υπάρχει
ένωσις της ακτίστου ενέργειας του Θεού με τα κτίσματα. Οι Αγιορείτες
μοναχοί κατά την ώρα της προσευχής έβλεπαν την θεωρία του
ακτίστου φωτός ως έκφανση της ακτίστου και ουσιώδης ενέργειας του
Θεού. Ο Βαρλαάμ τους ειρωνευόταν αποκαλώντας τους
ομφαλοσκόπους. Ο Συνοδικός τόμος του 1347 καταδίκασε την αίρεση
του Βαρλαάμ και επευφήμησε τον Παλαμά ως πρόμαχο της
Ορθοδοξίας. Μπορεί η ουσίωδης ενέργεια του Θεού να είναι απλή
όμως μερίζεται σε δημιουργική, προνοητική (συντηρητική), καθαρτική,
φωτιστική και θεωτική. Γιατί επιμένουμε στην ανάλυση της απλής
ενέργεια του Θεού; Διότι η ενέργεια του Θεού βρίσκεται παντού σε
ολόκληρη την εκκλησία και τη συντηρεί την καθάρει και την Θεώνει.
Χωρις τη χάρη του Θεού η εκκλησία είναι νεκρή και εμείς ανύπαρκτοι
και άνυδροι πνευματικά. Κατά το μερισμό της ενέργειας του Θεού σε
εμάς και στα προκείμενα δώρα ο Θεός δεν λιγοστεύει, δεν μερίζεται
ούτε γίνεται μικρότερος, απλά καθώς είναι Απλός στην ουσία του
παραμένει αναλλοίωτος. Αμήν.

Κυριακή της Τυρινής-Η ΣΥΓΧΩΡΗΣΗ ΩΣ ΟΧΗΜΑ ΟΥΡΑΝΙΟ

www.profitilia-kormpivari.gr

Από τον πατέρα Διονύσιο Λαζαρίδη

Εάν γαρ αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει καιυμίν ο Πατήρ ο ουράνιος. Από αυτή τη φράση απορρέει η συγχώρεση ως μία λέξη που παραπέμπει κατά τη σημερινή εγωκεντρικά εμφορούμενη εποχή σε ουτοπικές ερμηνείες. Δυστηχώς ο σύγχρονος κόσμος έχει συνδέσει τη αρετή της συχγωρήσεως με με μία χίμαιρα, ως μία κατάσταση ιδανική μεν ανέφικτη να πραγματοποιηθεί δε. Σε αντίθεση η καλώς και σοφώς διαταξάμενη Αγία μητέρα μας εκκλησία χαρακτηρίζει την αρετή της συγχωρήσεως ως ακριβέστατον όχημα που κατευθύνει τον αγωνιζόμενο πιστό σε ασφαλή τρίβον πνευματικού αυτοπροσδιορισμού και εσωτερικής ανάκαμψης. 

Διά τον λόγον αυτόν έχει θεσπίσει καθʼ εκάστην Κυριακή της Τυρινής να θεωρείτε ως ημέρα συνδιαλαγής μεταξύ των μελών του πληρώματος της εκκλησίας. Ετυμολογικά η λέξη συγχώρεση ερμηνεύεται ως συν-χωρώ τουτέστιν παραχωρώ χώρο στον πλησίον μου ή δίνω χώρο στη διάννοια μου να χωρέσει την σκέψη και τα συναισθήματα του άλλου. Η έννοια της συχγώρεσης κατέχει μία θέση ψυχολογικής διάστασης από κοινωνικής απόψεως στη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου. Συγκεκριμένα στη σύγχρονη σκέψη η αρετή της συγχώρεσης αποτελεί πράξη αδυναμίας. Για άλλη μία κατηγορία ανθρώπων η συγχώρεσηπροϋποθέτει αυτογνωσία, αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση. Μόνο όταν ο άνθρωπος δεν είναι σε κατάσταση δαιδαλώδους ανασφάλειας τότε μόνο μπορεί να αποδεχθεί πληρέστερα τον εαυτό του, να αναγνωρίσει τα προσωπικά του σφάλματα και αδυναμίες χωρίς να πανικοβληθεί με το κρύφιο εσωτερικό του εαυτό του. 

Τελικά στο σύγχρονο κόσμο κυριαρχεί η άποψη ότι η έννοια της συγχώρεσης προϋποθέτει την έλλειψη αξιοπρέπειας εκ μέρους του ατόμου που συγχωρεί. Αλλη διαφορετική άποψη που κυριαρχεί στο σύγχρονο κόσμο ισχυρίζεται ότι η συγχώρεση απελευθερώνει, υπό την έννοια ότι συγχωρόντας ο άνθρωπος ρίχνει ταφόπλακα στην στατικότητα και φαυλότητα που δημιουργείται απο τον παρελθολοντολογικό θυμό, στενοχώρια, μίσος αποστροφή και εκδίκηση. Κατά άλλη άποψη η συγχώρεση φέρνει γαλήνη και ηρεμία στην ψυχή του ανθρώπου και αντιθέτως η μνησικακία που με δεκανίκι την καταστροφική αμαρτία της κατακρίσεως τροφοδοτεί την ανάμνηση του κακού, διατταράσει την ψυχική γαλήνη και υγεία του προσώπου, καλλιεργεί σκέψεις εκδίκησης, συντηρεί το φόβο, τροφοδοτεί το άγχος, πλάθει παρανοϊκά σενάρια, προκαλεί κατάθλιψη, κάνει δισδιόρατη και απόμακρη κάθε έννοια αγαπητικής σχέσης και γενικά δημιουργεί αισθήματα χίμαιρας για τη συνύπαρξη. Η συγχώρεση βοηθάει στο να βρεθεί λίγος χώρος ώστε να χωρέσουν μέσα μας όλοι όσοι μας πίκραναν και μας απογοήτευσαν. 

Η πρακτική θεολογία της εκκλησίας μας ζητά από τον πιστό να κάνει την υπέρβαση και να ξεχάσει ώστε να μπορέσει να συγχωρέσει. Ο Σαίξπηρ είχε πεί κάποτε: “to forgive and forget”, που σημαίνει συγχωρώ και ξεχνώ. Το ξεχνώ δεν ταυτίζεται απαραίτητα με τη λήθη ή την απώλεια μνήμης των γεγονότων που τυχόν μας έχουν σημαδέψει, αλλά με την υπέρβαση. Το ρήμα ξεχνώ μας δίνει το έναυσμα να υπερβούμε όλα εκείνα τα πικρά αισθήματα μίσους και αποστροφής που δηλητηριάζουν την ψυχή μας. Για να καταστεί δυνατή η υπέρβαση θα πρέπει να μειωθεί στο ελάχιστο κάθε διάθεση για επικριτικότητα. 

  Είναι επιβεβλημένο να αποφευχθή η εισαγωγή του ατόμου σε διεργασίες μείωσης του πλησίον οι οποίες δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάβλυση αρνητικών συναισθημάτων κακίας. Πρόκειτε για τη συνειδητή υπέρβαση όλων εκείνων των ενδόμυχων σεναρίων που βασανίζουν την καρδιά και συνθλίβουν ολόκληρο τον ψυχισμό του ατόμου. Στο σημείο αυτό υπεισέρχεται ο εγωκεντρική διάθεση του ανθρώπου που δημιουργεί τον βασανιστικό αντίλογο ότι ο άλλος θα μας εκμεταλευτεί και θα θεωρήσει ως αδυναμία τη θετική διάθεση μας για συνδιαλαγή και συγχώρεση. Όμως η χάρις του Θεού δια της συγχωρήσεως και συντριπτικής ταπεινώσεως της καρδίας δεν θα φήσει ανέγγιχτη την ψυχή του άλλου.

    Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι προ των πυλών, επιβεβλημένον είναι να εισέλθουμε ένδοθεν έχοντας συγχωρήσει ταπαραπτώματα των άλλων και να αγωνιστούμε εις το ανεωγμένον στάδιον των αρετών ανάλαφροι απο το βάρος της μνησικακίας που κυριολεκτικά ερμηνεύεται ως μνήμη του κακού. Μας καλεί ο Σωτήρας και Λυτρωτής μας Κύριος Ιησούς Χριστός κατά τη διάρκεια των αγωνιστικών εκείνων ημερών να βιώσουμε τη μνήμη της αγάπης προς Εκείνον και προς τον πλησίον. Γέννοιτο, Αμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΡΕΩ-Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΑΓΑΠΗΣ

 

Επείνασα γαρ και ουκ εδώκατέ μοι φαγείν. Μέσα σε ένα έθνος που

για αρκετό καιρό έχει χάσει το χαμόγελο του. Σε μία Ελληνική κοινωνία

που βασιλεύει η ανέχεια και η εξαθλίωση στα χαμηλά της στρώματα

αλλά και η απόγνωση στους μή έχοντας όσα θα προσδοκούσαν

παλιότερα, έρχεται να προστεθεί ο λόγος του Θεού με ελεγκτικό

χαρακτήρα και να αποδώσει σοβαρές ευθύνες ηθικές, κοινωνικές και

πνευματικές σε μία κοινωνική εξαθλίωση σε όλο της το μεγαλείο.

Τρίτη Κυριακή του Τριωδίου και έχουμε συνηθίσει ήδη στο πνευματικό

μοτίβο της ταπεινώσεως και της μετάννοιας μεγέθη που θέλουν να μας

προσγειώσουν στα χαμερπή μας επίπεδα, ώστε να εισέλθουμε στο

κατώφλι της Αγίας Τεσσαρακοστής με φρόνημα συντετριμένο.

Όμως δεν είναι τελικά αρκετή η μετάννοια για να μας εισάγει στο

στάδιο των αρετών αλλά ο Κύριος μας ζητάει πράξεις που να

πιστοποιούν έμπρακτα το προσωπικό γεγονός της μεταννοίας. Το

Ευαγγέλιο δεν έχει ξύλινο λόγο, με ηθικιστικές προεκτάσεις. Είναι

απλά ένας ρεαλιστικός λόγος αγάπης με άκρως έμπρακτα στοιχεία.

Μας ζητάει να ζήσουμε την καθημερινότητα με απλότητα και

αλληλεγγύη, με αγαπητικό ρεαλισμό στον πάσχοντα και συναίσθημα

ευθύνης στον αναξιοπαθή πλησίον. Επείνασα γαρ και ουκ εδώκατέ μοι

φαγείν, εδίψησα, και ουκ εποτίσατε μοι. Παράθεση βασικών αναγκών

που έχουν χρεία προσεγγίσεως και θεραπεύσεως. Εν τέλει η μετάννοια

όταν δεν συνοδεύεται από έργα έμπρακτης αγάπης είναι τόσο μικρή και

άδεια. Προφανώς μετάννοια δίχως ελεημοσύνη παραμένει ένα

εγωιστικό μέγεθος αμφιβόλου πνευματικής ποιότητας και ταπεινής

υποστάσεως. Μετάννοια ξεγυμνωμένη από την αρετή της αγάπης είναι

ένα υποκριτικό καλλιτέχνημα πού στηρίζεται στον αέρα της

πνευματικής φρεναπάτης και καταρέει σαν χάρτινο οικοδόμημα.

Ξένος ήμην και ου συνηγάγετέ μοι, εν φυλακή και ουκ ήλθατε προς

με. ʻΑνθρωπος ανάλγητος και αφιλόξενος ματαιοπονεί ζητώντας την

αιώνια μέθεξη με τον δημιουργό Του. Η θεία μέθεξη είναι απολύτως

αγαπητικού υποστάσεως με αυστηρώς ακραιφνή αγαπητικά κριτήρια και

ξεκινάει να λάβει σάρκα και οστά μέσα από την εφαρμογή της στον

πλησίον. Εφαρμόζεται αμιγώς σε καθημερινό επίπεδο και δια της

διαρκούς τριβής των γήινων και πρόσκαιρων ευκαιριών που μας

ξεδιπλώνονται σε καθημερινή βάση. Φθάσαμε σε καταθλιπτικό

αδιέξοδο διότι σταματήσαμε να αγαπάμε εμπράκτως σαν οντολογικοί

αγαποδότες. Καταντήσαμε ερμητικά έγκλειστοι στο ασφυκτικά

θανατηφόρο εγώ μας, πανικόβλητοι να συνδιαλλαγούμε με τον πόνο

του διπλανού μας. Ο πόνος του πλησίον συνθλίβει το σαθρό

εγωκεντρικό οικοδόμημα του εαυτού μας.

Εγκλωβισμένοι στον πόνοτης προσωπικής μας ανεπάρκειας αρνούμαστε

 να αντικρίσουμε τον

πόνο του άλλου με γενναιότητα και φιλανθρωπία.

Η προσωπική διατριβή με τον εγωπαθή πόνο των ψυχικών

συμπλεγμάτων του ευατού μας, μας εγκλωβίζει από την ψυχοθεραπεία

που μας υπόσχεται με σαφήνεια η ευαγγελική περικοπή σήμερα. Η

οποία διατείνεται ότι ο πόνος που αφήνουν τα συμπλεγματικά κενά μας

θεραπεύεται μόνο με την ενατένιση του πόνου του πλησίον που

επιτυγχάνεται μέσα από τον αδιάψευστο καθρέπτη της ελέημονας

αγάπης. Η αγάπη προς τον Δημιουργό μονοδρομείτε με σαφή

πνευματική κατεύθυνση δια της ελεήμονος διόδου προς το

δημιούργημα Του. Εφʼ όσον ουκ εποιήσατε ενί τούτων των ελαχίστων,

ουδέ εμοί εποιήσατε. Αμήν.

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ-ΤΟ ΕΠΙΒΑΛΛΟΝ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ

                                                   του Αρχιμανδρίτη π. Διονυσίου Λαζαρίζη

Ως κληρονόμοι του Ουρανίου Πατρός έχουμε σαφή
μερίδιο στο επιβάλλον μέρος της ουσίας που μας
αναλογεί. Χαρακτηρίζεται ως επιβάλλον μέρος από τον
Ευαγγελιστή Λουκά διότι είναι επιβεβλημένο το μέρος
της ουσίας, ως ουράνια χαρίσματα με τη μορφή
θεόσδοτων δωρεών, με αποκλειστικό παραλήπτη κάθε
υιοθετημένο παιδί του Θεού και Πατρός.
Η πεμπτουσία της επιβεβλημένης ουσίας είναι
συνυφασμένη με την αγάπη του Ουρανίου Πατρός. Το
τέκνο μόνο όταν βρίσκεται σε συνάφεια με τον Πατέρα
του μπορεί να αξιολογήσει την αξίαν της ουσίας και να
τη δαπανήση με ορθολογικά κριτήρια στηριζόμενα
αποκλειστικώς στην ουράνια αγάπη και όχι
εγωκεντρικώς τουτέστιν ασώτως. Απομακρυσμένος
απο την αγάπη και χάρη του Θεού ο άνθρωπος
σκορπίζει το επιβάλλον μέρος της ουσίας. Κατά
συνέπειαν δεν δύναται να διαχειρισθεί την ουσία του
Πατρός με κριτήριο την ανηδιοτελή αγάπη και ουράνια
ελεημοσύνη καθώς είναι ήδη κεχωρισμένος της αγάπης
και μονοδρομικώς είναι αναγκασμένος να δρά
ατομιστικά βάσει ιδιοτελών και ατομικών εγωπαθών
ελατηρίων. Πρέπει να έλθει εις εαυτόν να κατανοήση
ότι ήμαρτε εις τον ουρανόν και ενώπιον του Πατρός
του.
Πόσο δύσκολο είναι για το σύγχρονο άνθρωπο που
έχει ως στερεότυπο τρόπο ζωής την εκδαπάνηση του
βίου του ασώτως, να έλθει εις εαυτόν και να
κατανοήση ότι ήμαρτε και ότι δεν είναι πλέον άξιος
κληθήναι τέκνο του Πατρός του. Μοναδική διέξοδος
ώστε να αποκολληθεί απο το τέλμα του λιμού της
απωλείας είναι να δείξει γενναιότητα, ώστε αναστάς να
πορευθεί προς το αρχαίον κάλλος προς τον Πατέρα
αυτού. Εκεί η τροφή του θα είναι ο μόσχος ο σιτευτός
τουτέστιν η ουράνιος τρυφή σε διηνεκή κατάσταση του
Μυστικού Δείπνου και όχι η σίτιση με κεράτια που
υποδηλώνει πνευματικό λιμό στον οποίον εγωιστικώς
υπόκεινται.
Η σίτιση διά των κερατίων επισύρει πνευματική
νέκρωση και εσωτερική πνευματική απώλεια εις τον
άσωτο άνθρωπο της σημερινής εποχής, στον αντίποδα
η εκκλησία προσφέρει τον Ουράνιον Δείπνον καθώς η
τράπεζα της γέμει προσφερόμενη τον μόσχον τον
σιτευτόν τον πάντοτε εσθιόμενον και μηδέποτε
δαπανώμενον. Αμήν.